Αν κάτι προκαλεί εντύπωση από τα πρώτα βήματα της νέας πολιτικής πρωτοβουλίας του Αλέξη Τσίπρα, δεν είναι τόσο η ανακοίνωση των προσώπων που συγκροτούν το προσωρινό Πολιτικό Συμβούλιο της ΕΛΑΣ, όσο η ίδια η αντίληψη που αποκαλύπτεται πίσω από αυτή τη διαδικασία. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Εφημερίδας των Συντακτών, ο πρώην πρωθυπουργός έχει ήδη συγκροτήσει ένα 11μελές προσωρινό Πολιτικό Συμβούλιο, το οποίο θα αποτελέσει τον πυρήνα των μελλοντικών κομματικών οργάνων.

Και εδώ γεννάται ένα απλό, σχεδόν αφελές ερώτημα:

Αυτό είναι το «νέο» που υπόσχεται να φέρει στην πολιτική ζωή της χώρας;

Η πολιτική ανανέωση ξεκινά με έναν αρχηγό που επιλέγει προσωπικά τους ανθρώπους που θα συγκροτήσουν τον καθοδηγητικό πυρήνα του νέου σχηματισμού; Η υπέρβαση των παθογενειών του παλιού πολιτικού συστήματος περνά μέσα από έναν μηχανισμό διορισμών «εκ των άνω»;

Διότι όσο κι αν επιχειρείται να παρουσιαστεί ως μεταβατική οργανωτική ανάγκη, η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει περισσότερο κονκλάβιο παρά συλλογική δημοκρατική συγκρότηση. Ο ηγέτης επιλέγει τους εκλεκτούς, οι εκλεκτοί αναλαμβάνουν να οργανώσουν το νέο κόμμα και στη συνέχεια το κόμμα καλείται να επικυρώσει μια πραγματικότητα που έχει ήδη διαμορφωθεί.

Δεν πρόκειται βέβαια για ελληνική πρωτοτυπία. Είναι η γνωστή λογική των προσωποπαγών κομμάτων που εμφανίζονται ως φορείς ανανέωσης ενώ στην πράξη αναπαράγουν το ίδιο αρχηγικό μοντέλο εξουσίας. Το πρόσωπο προηγείται των διαδικασιών και οι διαδικασίες έπονται για να νομιμοποιήσουν τις αποφάσεις του προσώπου.

Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί όμως η στάση της ίδιας της εφημερίδας. Η ΕφΣυν, η οποία συχνά προβάλλει ζητήματα δημοκρατίας, διαφάνειας και εσωκομματικής λειτουργίας, παρουσιάζει την «ενδεκάδα» των εκλεκτών σχεδόν με αθλητικούς όρους, χωρίς τον παραμικρό προβληματισμό για το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει η συγκεκριμένη διαδικασία.

Δεν θα περίμενε κανείς έστω μια υποσημείωση; Ένα ερώτημα; Μια επισήμανση ότι η συγκρότηση ενός νέου πολιτικού φορέα μέσω διορισμένων οργάνων απέχει αρκετά από όσα κατά καιρούς έχουν ειπωθεί περί συμμετοχικής δημοκρατίας και βάσης;

Το ζήτημα δεν είναι φυσικά τα πρόσωπα. Μπορεί να είναι ικανά, έντιμα ή πολιτικά έμπειρα. Το ζήτημα είναι η μέθοδος. Γιατί η δημοκρατία δεν κρίνεται από το ποιοι είναι οι «εκλεκτοί», αλλά από το ποιος τους επιλέγει και με ποια νομιμοποίηση.

Και αν η αφετηρία ενός νέου εγχειρήματος είναι η ανάδειξη μιας ομάδας «εκλεκτών» από τον ίδιο τον αρχηγό, τότε εύλογα πολλοί θα αναρωτηθούν αν βλέπουν πράγματι κάτι καινούργιο ή απλώς μια νέα συσκευασία για ένα παλιό και δοκιμασμένο προϊόν της μεταπολιτευτικής πολιτικής αγοράς.

Γιατί η ανανέωση δεν κρίνεται από τα συνθήματα, ούτε από τα λογότυπα. Κρίνεται από τις διαδικασίες. Και οι διαδικασίες, μέχρι στιγμής, θυμίζουν περισσότερο το χθες παρά το αύριο.