Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Στον λαβύρινθο της ελληνικής πολιτικής σκηνής, όπου η επίκληση της «δημοκρατίας» χρησιμοποιείται συχνά ως προεκλογικό σύνθημα και οι εκλογικοί σχεδιασμοί υπακούουν περισσότερο σε μικροκομματικούς υπολογισμούς παρά στις κοινωνικές ανάγκες, η πορεία της Αφροδίτης Λατινοπούλου και της «Φωνής Λογικής» αποτελεί μια αποκαλυπτική περίπτωση. Δείχνει πώς πρόσωπα και πολιτικές που πριν από λίγα χρόνια αντιμετωπίζονταν ως περιθωριακές μπορούν, όταν εξυπηρετούν συγκεκριμένες σκοπιμότητες, να αποκτήσουν κεντρικό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό.

Για μεγάλο διάστημα η δημόσια παρουσία της Λατινοπούλου περιοριζόταν σε τηλεοπτικές εμφανίσεις που συχνά προκαλούσαν περισσότερο θυμηδία παρά πολιτική συζήτηση. Τα ρατσιστικά της ξεσπάσματα, μάλιστα, ενάντια στους “γύφτους”, μας έφερναν νοσταλγία για τον θρυλικό ΕΛΑΣίτη Ρομά Βασίλη Μήτρου, τον «Γύφτο», που σε άλλες εποχές έδινε τη δική του αγωνιστική απάντηση στους ιδεολογικούς προγόνους όσων σήμερα επενδύουν στον ρατσισμό και τον κοινωνικό διχασμό.

Η εικόνα όμως αλλάζει όταν η γραφικότητα μετατρέπεται σε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Και η υποκρισία αποκαλύπτεται εύκολα. Χαρακτηριστικό είναι το βίντεο που παραθέτουμε στο τέλος του άρθρου, όπου στέλεχος της «Φωνής Λογικής» ευχαριστεί δημόσια τους Ρομά που στήριξαν εκλογικά το κόμμα της Λατινοπούλου. Η ίδια πολιτική δύναμη που καλλιεργεί στερεότυπα δεν διστάζει να αναζητήσει την ψήφο εκείνων που κατά τα άλλα στοχοποιεί.

Το «γαλάζιο» σχέδιο που ξέφυγε από τον έλεγχο

Δεν είναι μυστικό ότι κυβερνητικά στελέχη επιχείρησαν να ενισχύσουν έναν νέο ακροδεξιό πόλο με στόχο να αποδυναμώσουν άλλους χώρους της ίδιας δεξαμενής. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες του δημοσιογράφου Σταύρου Παπαντωνίου στην Καθημερινή, αρκετά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας προώθησαν τη «Φωνή Λογικής» ως αντίβαρο προς τον Κυριάκο Βελόπουλο.

Η λογική ήταν απλή: ένα μικρό, ελεγχόμενο ακροδεξιό μόρφωμα, που θα κινούνταν στα όρια του 1,5%-2%, θα λειτουργούσε ως χρήσιμο εργαλείο εκλογικής μηχανικής.

Μόνο που οι σχεδιασμοί δεν εξελίχθηκαν όπως περίμεναν.

Το εγχείρημα απέκτησε μεγαλύτερη πολιτική δυναμική από αυτήν που είχαν υπολογίσει οι εμπνευστές του. Κι έτσι αποδείχθηκε, για ακόμη μία φορά, ότι όποιος επιλέγει να εργαλειοποιήσει την ακροδεξιά για πρόσκαιρα κομματικά οφέλη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με τις ίδιες τις συνέπειες της επιλογής του.

Η γνωστή ρητορική της ακροδεξιάς

Οι πρόσφατες τηλεοπτικές εμφανίσεις της Λατινοπούλου επιβεβαιώνουν ότι η πολιτική της πρόταση βασίζεται σε έναν ακραίο αντικομμουνισμό, σε απλουστευτικές γενικεύσεις και σε θεωρίες που ελάχιστη σχέση έχουν με την πραγματικότητα.

Η δήλωσή της ότι «η Ελλάδα διοικείται από τον σοσιαλισμό» θα μπορούσε να προκαλεί γέλιο, αν δεν αποτελούσε μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αντιστροφής της πραγματικότητας σε μια χώρα όπου οι ιδιωτικοποιήσεις, η απορρύθμιση της εργασίας και οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες.

Αντίστοιχα, οι ισχυρισμοί της για τον Ρουβίκωνα, περί δήθεν «τηλεφωνικών κέντρων» και «τιμοκαταλόγων» για επιθέσεις, κινούνται περισσότερο στη σφαίρα της πολιτικής φαντασιοπληξίας παρά της σοβαρής δημόσιας αντιπαράθεσης.

Η ακροδεξιά δεν πέφτει από τον ουρανό

Η άνοδος τέτοιων σχημάτων δεν είναι ιστορικό ατύχημα. Είναι προϊόν ενός πολιτικού συστήματος που, όταν δυσκολεύεται να διαχειριστεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια, συχνά αξιοποιεί τον εθνικισμό, τον ρατσισμό και την καλλιέργεια φόβου ως μηχανισμούς εκτόνωσης της κοινωνικής οργής.

Όσο τέτοιες πολιτικές δυνάμεις ενισχύονται, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται η κρίση εκπροσώπησης του ίδιου του αστικού πολιτικού συστήματος. Η ακροδεξιά δεν λειτουργεί έξω από αυτό· αποτελεί μία από τις εφεδρείες του, όταν οι συνθήκες το απαιτούν.

Και η ιστορία έχει δείξει ότι όσοι θεωρούν πως μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ακροδεξιά ως εργαλείο τακτικής, πολύ συχνά καταλήγουν αντιμέτωποι με τις συνέπειες των ίδιων των επιλογών τους.