Ενα από τα οριστικά αριστουργήματα του γερμανικού εξπρεσιονιστικού κινηματογράφου

Ηταν η τελευταία ταινία του Μούρναου που γυρίστηκε στη Γερμανία πριν από τη μετακόμισή του στο Χόλιγουντ
Συνδυάζει τον υπερφυσικό τρόμο με τον ρομαντισμό και μια τραγωδία που ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο, υφαίνοντας μια ιστορία που είναι ταυτόχρονα οικεία και επική.

Το έργο είναι αριστουργηματικό δείγμα της κινηματογραφικής τέχνης,

Ο Φάουστ είναι μια τραγωδία σχεδιασμένη με υπέροχες εικόνες σαν πίνακες ζωγραφικής στο φως και τη σκιά

H TAINIA
Το φιλμ ξεκινά με ένα απόσπασμα από την Αποκάλυψη του Ιωάννη. Οι τρεις καβαλάρηδες σπέρνουν τον τρόμο. Ξαφνικά, μέσα από λαμπερό φως ένας Αρχάγγελος παρουσιάζεται για να αναμετρηθεί με τον Σατανά. Ο Αρχάγγελος φέρνει για παράδειγμα τον Φάουστ, έναν γέρο αλχημιστή ιεροκήρυκα που διδάσκει το καλό. Ο Σατανάς βάζει στοίχημα ότι θα βάλει σε πειρασμό και θα κερδίσει την ψυχή του Φάουστ. Αν κερδίσει το στοίχημα, τότε η Γη θα του ανήκει.
Αναπάντεχα, στην πόλη έρχεται η πανούκλα. Ο Φάουστ πασχίζει απεγνωσμένα να βρει γιατρικό, αλλά δεν καταφέρνει τίποτα και βλέπει τους αρρώστους να πεθαίνουν. Μέσα στην απόγνωσή του, αποφασίζει να δοκιμάσει μια μαγική τελετουργία που ανακάλυψε σε ένα παλιό βιβλίο.

Η πρεμιέρα του έργου στις 14 Οκτωβρίου του 1926 βρίσκει τον Μούρναου στο αποκορύφωμα της καλλιτεχνικής του καριέρας. Έχουν προηγηθεί το Νοσφεράτου, μια συμφωνία τρόμου (1922), ένα από τα σημαντικότερα έργα του βωβού κινηματογράφου, και το Ο Τελευταίος των Ανθρώπων (1924) που του άνοιξε το δρόμο για το Χόλιγουντ. Το 1925 ο Μούρναου ταξίδεψε για πρώτη φορά στην Αμερική και υπέγραψε συμβόλαιο με τον παραγωγό Ουίλιαμ Φοξ. Λίγο πριν εγκαταλείπει την Ευρώπη, ο Μούρναου γύρισε το φίλμ Φάουστ με πρωταγωνιστή τον Εμιλ Γιάνινγκς που υποδύεται τον διαβολικό Μεφιστοφελή. Το σενάριο βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Γκαίτε (Historia von Doktor Johann Fausten – dem weitbeschreyten Zauberer und Schwarzkünstler) του 1587.

Το έργο είναι αριστουργηματικό δείγμα της κινηματογραφικής τέχνης, τόσο από θέμα ηθοποιίας, οπτικών εφέ, και σκηνοθεσίας.
Τα σκηνικά ακολουθούν το εξπρεσιονιστικό ρεύμα της εποχής και του ρομαντισμού.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία Φρίντριχ Μούρναου
Παραγωγή Έριχ Πόμερ
Σενάριο Χανς Κίζερ
Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Christopher Marlowe
Πρωταγωνιστές Γκέστα Έκμαν … Φάουστ
Έμιλ Γιάνινγκς … Μεφιστοφελής
Καμίλα Χορν … Γκρέτχεν
Φρίντα Ρίχαρντ … μητέρα της Γκρέτχεν
Βίλιαμ Ντίτερλε … Βάλεντιν (αδερφός της Γκρέτχεν)
Υβέτ Ζιλμπέρ … θεία της Γκρέτχεν
Έρικ Μπάρκλεϊ … Δούκας της Πάρμα
Χάνα Ραλφ … Δούκισσα της Πάρμα
Βέρνερ Φίτερερ … Αρχάγγελος
Χανς Μπράουζεβέτερ … χωριάτης
Λόταρ Μίτελ … Καλόγερος
Μουσική Βέρνερ Ρίχαρντ Ηάυμαν (στην πρεμιέρα)
Φωτογραφία Καρλ Χόφμαν

FAUST

Το αριστούργημα του θρυλικού Γερμανού σκηνοθέτη Φ. Β. Μουρνάου —ένα βωβό φιλμ εξπρεσιονιστικής αισθητικής— είναι αναμφίβολα το πιο εντυπωσιακό οπτικά έργο της περιόδου πριν μεταβεί στο Χόλιγουντ. Ο Μουρνάου ήταν ήδη επιτυχημένος δημιουργός στη Γερμανία στις αρχές της δεκαετίας του 1920, έχοντας υπογράψει αξιομνημόνευτες ταινίες όπως το «Νοσφεράτου» και το «Φάντασμα» (Phantom), προτού παρουσιάσει το 1926 το δυναμικό δίδυμο των ταινιών «Ταρτούφος» (μια κωμωδία με πρωταγωνιστή τον Εμίλ Γιάνινγκς) και «Φάουστ».

Ως η τελευταία του γερμανική παραγωγή πριν μεταβεί στο Χόλιγουντ και δημιουργήσει το αξεπέραστο αριστούργημα «Η Αυγή» (Sunrise: A Song of Two Humans), ο «Φάουστ» αντιπροσωπεύει τον Μουρνάου στην πιο δημιουργικά απελευθερωμένη στιγμή του: μια οπτική πανδαισία που ξεδιπλώνεται μπροστά μας, αποτελώντας ίσως τον μεγαλύτερο οπτικό θρίαμβο της εποχής που έχω δει μέχρι σήμερα. Με μία λέξη, ο «Φάουστ» είναι θεαματικός· με την τραγική ιστορία του θεατρικού έργου του Γιόχαν Γκαίτε.

Το έργο αυτό βασίζεται στη ζωή του αλχημιστή του 15ου αιώνα Γιόχαν Γκέοργκ Φάουστ, ο οποίος έγινε γνωστός για τη συμφωνία που φέρεται να έκανε με τον Διάβολο με αντάλλαγμα υλικά οφέλη. Στην ταινία του Μουρνάου, ο Φάουστ προσπαθεί μάταια να βοηθήσει το χωριό του που μαστίζεται από την πανώλη και συνάπτει συμφωνία με τον δαίμονα Μεφιστοφελή για να το πετύχει… μόνο και μόνο για να υποκύψει τελικά στις εγκόσμιες απολαύσεις.

Επιπλέον πληροφορίες:

Μέχρι το Metropolis να κάνει το ντεμπούτο του ένα χρόνο αργότερα, αυτή ήταν η πιο ακριβή γερμανική ταινία.
Η Λένι Ρίφενσταλ προφανώς ήθελε να παίξει τον ρόλο της Γκρέτσεν. Ναι. Η Λένι Ρίφενσταλ.
Αυτός ήταν ο πρώτος σημαντικός ρόλος της Καμίλα Χορν.
Είχε επιλεγεί στη θέση της Λίλιαν Γκις, η οποία θα συναινούσε στην ταινία μόνο εκτός αν προσλαμβανόταν και ο διευθυντής φωτογραφίας Τσαρλς Ρόσερ.

Αυτή η ταινία βοήθησε στην έμπνευση για τη σκηνή της Νύχτας στο Φαλακρό Βουνό στην ταινία Fantasia της Disney.
Το «τοπίο» πάνω από το οποίο πετούν ο Φάουστ και ο Μεφίστο απεικονίζει δέντρα φτιαγμένα από καλάμια και βούρλα.
Τα «σύννεφα» ήταν φτιαγμένα από υαλοβάμβακα.
Ο Μούρναου χρειάστηκε τόσο πολύ χρόνο για να γυρίσει τις σκηνές που αφορούσαν τον αρχάγγελο που το χέρι του ηθοποιού κουράστηκε πολύ για να κρατήσει το σπαθί.

Οι πραγματικές φλόγες γύρω από την πυρά της Γκρέτσεν έκαναν το σκηνικό τόσο ζεστό που λέγεται ότι η Καμίλα Χορν λιποθύμησε.

Διατίθενται αρκετές ενδιαφέρουσες φωτογραφίες από τα παρασκήνια, όπως αυτή που δείχνει την Τζάνινγκς να προετοιμάζεται για μια πρώιμη σκηνή