Σήμερα, 19 Αυγούστου, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας. Για το αστικό αφήγημα, η μέρα αυτή εξαντλείται συχνά σε «κλικ» αισθητικής αναζήτησης, σε ψηφιακά φίλτρα και σε μια αποπολιτικοποιημένη αποτύπωση του κόσμου. Για εμάς, η φωτογραφία ήταν, είναι και θα παραμείνει κάτι βαθύτερο και πιο επικίνδυνο για το σύστημα: ένα ζωντανό ντοκουμέντο της κοινωνικής πραγματικότητας, ένας αδιάψευστος μάρτυρας της κρατικής βίας και ένα αναπαλλοτρίωτο όπλο στα χέρια του εργατικού κινήματος.

Από τις απαρχές της, η κοινωνική και εργατική φωτογραφία (social documentary photography) ξεσκέπασε την υποκρισία του καπιταλισμού. Ήταν ο φακός που μπήκε στα κάτεργα της παιδικής εργασίας στις αρχές του 20ού αιώνα, που κατέγραψε την απόγνωση της Μεγάλης Ύφεσης, αλλά και που αποτύπωσε το μεγαλείο των λαϊκών εξεγέρσεων, των απεργιών και των αντιφασιστικών αγώνων σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η Φωτογραφία που «δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις»

Στην ιστορία του παγκόσμιου και του ελληνικού κινήματος, οι φωτογράφοι του δρόμου και του μετώπου πλήρωσαν ακριβά την επιλογή τους να υπηρετήσουν την αλήθεια των καταπιεσμένων.

Η αποτύπωση της εκμετάλλευσης: Φωτογραφίες-γροθιά στο στομάχι που δείχνουν την εργατική τάξη στο λιοπύρι, στο γιαπί, στο εργοστάσιο, εκεί όπου παράγεται ο πλούτος που καρπώνονται οι λίγοι.

Η καταγραφή της κρατικής καταστολής: Ο φακός που «παγώνει» το χρόνο τη στιγμή που το γκλομπ του αστυνομικού χτυπά τον απεργό, τη στιγμή που τα δακρυγόνα πνίγουν τις διαδηλώσεις. Αυτές οι εικόνες σπάνε το μονοπώλιο της ενημέρωσης των συστημικών ΜΜΕ.

Η μνήμη των αγώνων: Από τις εμβληματικές μορφές της Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, μέχρι τις σύγχρονες μάχες των εργαζομένων, η φωτογραφία διασώζει την ιστορική συνέχεια του κινήματος από τη λήθη που προσπαθεί να επιβάλει η κυρίαρχη ιδεολογία.

Ενάντια στην εμπορευματοποίηση και την αποχαύνωση

Στην εποχή του Instagram, της ψηφιακής υπερκατανάλωσης και της «αισθητικοποίησης της φτώχειας», οφείλουμε να ξαναβρούμε την ουσία της φωτογραφικής πράξης. Η φωτογραφία δεν είναι εμπόρευμα, ούτε μέσο για την αυτοπροβολή του μικροαστικού ναρκισσισμού.

Για τους δημιουργούς που στρατεύονται με την πλευρά της κοινωνικής προόδου, η φωτογραφική μηχανή είναι το «πολυβόλο» που ξεσκεπάζει τα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού, τη φρίκη του πολέμου, τον πόνο της προσφυγιάς και την καθημερινή βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

Τιμάμε την Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας κρατώντας τις μηχανές μας στραμμένες εκεί που χτυπά η καρδιά της τάξης μας: στους δρόμους του αγώνα, στα εργοστάσια, στις γειτονιές της βιοπάλης.

«Η φωτογραφία δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, μπορεί όμως να δείξει τον κόσμο, ειδικά όταν αυτός αλλάζει».

Υ.Γ: Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν την ανάρτηση είναι από τον λογαριασμό του Μάριου Λώλου στο instagram