Τρία χρόνια μετά τον Daniel: Η Θεσσαλία πνίγηκε, το πελατειακό κράτος επιβίωσε

Τρία χρόνια συμπληρώνονται από το προδιαγεγραμμένο έγκλημα της κακοκαιρίας Daniel στη Θεσσαλία και η εικόνα που έχει απομείνει αποτελεί μια αποκαλυπτική τομή στην πραγματικότητα του καπιταλιστικού «επιτελικού κράτους».

Από τη μία, ο λαός της Θεσσαλίας εξακολουθεί να μετρά πληγές. Σπίτια, περιουσίες και καλλιέργειες καταστράφηκαν, άνθρωποι ξεκληρίστηκαν οικονομικά και οι αποζημιώσεις που περίμεναν χιλιάδες πληγέντες σκοντάφτουν σε έναν δαιδαλώδη κρατικό μηχανισμό.

Από την άλλη, όπως αποκαλύπτει σε εκτενές ρεπορτάζ η ιστοσελίδα Data Journalists, η κρατική μηχανή φαίνεται να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Την ίδια ώρα, ο γνωστός δικηγόρος Στέλιος Σούρλας και ένας εκ των πλημμυροπαθών, σε δήλωση του καταγγέλλει ότι κομματικά στελέχη της ΝΔ με τη βοήθεια τοπικών βουλευτών και υπουργών έχουν λάβει τρισανάλογες αποζημιώσεις τις οποίες δεν δικαιούνταν, ενώ κάτοικοι της Θεσσαλίας ακόμη δεν έχουν αποζημιωθεί.

Να λοιπόν η περίφημη «ισονομία» του κράτους τους: Για τον πληγέντα πολίτη, γραφειοκρατία και αναμονή. Για τους ημέτερους, οι πόρτες φαίνεται να ανοίγουν πολύ ευκολότερα.

Τρία χρόνια μετά, οι ευθύνες παραμένουν στα συρτάρια

Και σαν να μην έφτανε η καταστροφή, έρχεται η δικαστική διαχείριση της υπόθεσης να συμπληρώσει την εικόνα.

Οι εισαγγελικές έρευνες για τις καταστροφές έχουν προχωρήσει με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, ενώ, σύμφωνα με τις καταγγελίες και τα δημοσιεύματα για την υπόθεση, οι σχετικές δικογραφίες που αφορούν περιοχές όπως η Λάρισα, ο Βόλος και τα Τρίκαλα εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Και όσο ο χρόνος περνά, τόσο μεγαλώνει το εύλογο ερώτημα: Ποιος θα λογοδοτήσει για τις πολιτικές αποφάσεις, τις παραλείψεις και την ανεπάρκεια των αντιπλημμυρικών υποδομών;

Οι μηνύσεις εκατοντάδων κατοίκων από τον Παλαμά, τη Φαρκαδόνα και τη Γιάννουλη, αλλά και η τεχνική έκθεση του αντιστράτηγου ε.α. Α. Γκουρμπάτση, που αποδίδει βαρύτατες ευθύνες και κάνει λόγο για ενδεχόμενο κακούργημα «θανατηφόρου έκθεσης», καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να διερευνηθούν όλες οι ευθύνες και σε όλα τα επίπεδα.

Γιατί η κλιματική κρίση μπορεί να εξηγεί την ένταση ενός ακραίου καιρικού φαινομένου. Δεν μπορεί όμως να γίνει άλλοθι για την ανυπαρξία αντιπλημμυρικής προστασίας, τις κρατικές παραλείψεις και την εγκατάλειψη ολόκληρων περιοχών στην τύχη τους.

Το 112 δεν χτίζει αντιπλημμυρικά έργα

Και κάπου εδώ καταρρέει και το επικοινωνιακό αφήγημα. Το περίφημο 112 παρουσιάστηκε ως απόδειξη ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού κράτους. Όμως ένα μήνυμα στο κινητό δεν μπορεί να αντικαταστήσει ένα αντιπλημμυρικό έργο, ένα λειτουργικό δίκτυο απορροής, έναν καθαρισμένο ποταμό, έναν σωστά σχεδιασμένο μηχανισμό πολιτικής προστασίας.

Και όταν οι κάτοικοι βρίσκονται ήδη εγκλωβισμένοι μέσα σε τόνους νερού, η προειδοποίηση παύει να αποτελεί πρόληψη. Η πρόληψη δεν είναι μήνυμα στο κινητό. Είναι υποδομή, σχεδιασμός, προσωπικό και πραγματική προστασία της ανθρώπινης ζωής. Μόνο που όλα αυτά κοστίζουν. Και σε ένα σύστημα όπου το κριτήριο είναι η δημοσιονομική «αποδοτικότητα», οι επενδύσεις που δεν αποφέρουν άμεσα κέρδος αντιμετωπίζονται ως κόστος. Έτσι, η προστασία της ζωής και της λαϊκής περιουσίας υποχωρεί μπροστά στις προτεραιότητες της αγοράς.

Τρία χρόνια μετά τον Daniel, λοιπόν, δεν έχουμε μόνο μια φυσική καταστροφή. Έχουμε τις συνέπειες ενός κράτους που αποδεικνύεται ανεπαρκές όταν πρέπει να προστατεύσει τους πολλούς και εξαιρετικά αποτελεσματικό όταν πρόκειται να εξυπηρετήσει τους λίγους και ισχυρούς.

Η Θεσσαλία δεν ζητά επικοινωνιακά σόου. Ζητά δικαιοσύνη, αποκατάσταση, προστασία και λογοδοσία. Και πάνω απ’ όλα ζητά να μην ξεχαστεί.

Το έγκλημα της Θεσσαλίας δεν θα θαφτεί κάτω από τα νερά, ούτε κάτω από τη λάσπη της συγκάλυψης.