Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ το προσεχές Σάββατο μόνο μια τυπική εσωκομματική διαδικασία δεν είναι. Αποτελεί μια ακόμη πράξη στο δράμα ενός πολιτικού χώρου που από «ελπίδα της Αριστεράς» κατέληξε να αναζητά τρόπο διαχείρισης της ίδιας του της αποσύνθεσης.

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε κρίση. Αυτό έχει απαντηθεί εδώ και χρόνια. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα διαχειριστεί τα απομεινάρια του και με ποιο πολιτικό περιτύλιγμα.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ηγετική ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου, η οποία φαίνεται να αποδέχεται ως αναπόφευκτη εξέλιξη τη μετάβαση προς το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα. Με το επιχείρημα ότι «δεν πάμε σε εκλογές για να γελοιοποιηθούμε», ουσιαστικά ομολογεί πως θεωρεί τον ΣΥΡΙΖΑ πολιτικά τελειωμένο. Η λογική είναι απλή: αφού το κόμμα δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του, ας διαλυθεί με τάξη και ας ενσωματωθεί σε ένα νέο προσωποκεντρικό σχήμα.

Πρόκειται για μια παραδοχή πολιτικής χρεοκοπίας. Γιατί ένα κόμμα που κάποτε διακήρυσσε τη συλλογικότητα, την εσωκομματική δημοκρατία και την ανατροπή του παλιού πολιτικού συστήματος, καταλήγει να αναζητά τη σωτηρία του σε ένα ακόμη αρχηγικό εγχείρημα.

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται η ομάδα των 36 μελών της Κεντρικής Επιτροπής, με πιο προβεβλημένη φυσιογνωμία τον Παύλο Πολάκη. Από τον Μάρτιο είχε θέσει ξεκάθαρα το δίλημμα: «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει παρελθόν, έχει παρόν και πρέπει να έχει μέλλον». Παρά τις αντιφάσεις και τα πολιτικά βαρίδια που κουβαλά η συγκεκριμένη πλευρά, εκφράζει την άρνηση να μπει λουκέτο σε έναν πολιτικό οργανισμό προκειμένου να στηθεί ένας νέος μηχανισμός γύρω από ένα πρόσωπο.

Τις τελευταίες ώρες μάλιστα πληθαίνουν οι πληροφορίες για πρωτοβουλίες προσέγγισης στελεχών που αποστασιοποιούνται από το σχέδιο Τσίπρα. Στο τραπέζι φέρονται να βρίσκονται ονόματα όπως ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Νίκος Φίλης και ο Νίκος Βούτσης, ενώ συζητήσεις γίνονται και με δυνάμεις όπως το ΜΕΡΑ25, τμήματα της Νέας Αριστεράς και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δημόσια τοποθέτηση του Πάνου Σκουρλέτη, ο οποίος χαρακτήρισε το εγχείρημα Τσίπρα «κόμμα ΙΧ» που οικοδομείται πάνω στα συντρίμμια της ανανεωτικής Αριστεράς. Πίσω από τη διατύπωση αυτή κρύβεται μια ουσιαστική πολιτική κριτική. Η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι αποτέλεσμα οργανωτικών λαθών ή κακών επικοινωνιακών χειρισμών. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας προσαρμογής, κεντροστροφής, κυβερνητισμού και εγκατάλειψης των κοινωνικών αναφορών που κάποτε συγκροτούσαν την πολιτική του ταυτότητα.

Γι’ αυτό και το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η περιβόητη «ενότητα της Αριστεράς». Ενότητα για ποιο σκοπό και πάνω σε ποια πολιτική βάση;

Γιατί η ιστορία έχει δείξει ότι οι συγκολλήσεις κορυφών, οι εκλογικές συμπράξεις χωρίς περιεχόμενο και οι προσωποπαγείς κατασκευές έχουν ημερομηνία λήξης. Αντίθετα, ό,τι αξίζει να επιβιώσει πρέπει να πατά σε κοινωνικές ανάγκες, σε πραγματικούς αγώνες και σε σαφές πολιτικό στίγμα.

Η αλήθεια είναι σκληρή. Ο χώρος που κυβέρνησε τη χώρα ως «πρώτη φορά Αριστερά» πληρώνει σήμερα τις δικές του επιλογές. Δεν τον διέλυσε μόνο η ΝΔ. Τον αποσάθρωσαν οι αυταπάτες, οι συμβιβασμοί, η μνημονιακή μετάλλαξη και η μετατροπή της πολιτικής σε διαχείριση προσώπων.

Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής θα δείξει αν θα επικρατήσει η λογική της συντεταγμένης διάλυσης ή αν θα υπάρξει προσπάθεια πολιτικής ανασυγκρότησης. Όμως όποια κι αν είναι η έκβαση, ένα συμπέρασμα είναι ήδη ορατό:

Η Αριστερά δεν έχει ανάγκη από άλλα «κόμματα ΙΧ», από νέους σωτήρες και από ανακυκλωμένα πολιτικά προϊόντα. Έχει ανάγκη από συλλογικότητα, πολιτική συνέπεια και ουσιαστική σύνδεση με τους κοινωνικούς αγώνες.

Και αυτά δεν χτίζονται ούτε με μηχανισμούς ούτε με μεσσιανικές φιλοδοξίες. Χτίζονται από τα κάτω. Ή δεν χτίζονται καθόλου.

Β.