Μια από τις πρώτες νίκες της εργατικής τάξης στην Ελλάδα

Στις 21 Αυγούστου 1916 γράφτηκε ένα από τα πιο ηρωικά κεφάλαια της εργατικής τάξης στην Ελλάδα. Στη μικρή Σέριφο, οι εργάτες των μεταλλείων ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στην άγρια εκμετάλλευση και την τρομοκρατία των αφεντικών. Η απεργία τους βάφτηκε στο αίμα, αλλά έγινε φάρος αντίστασης και μια από τις πρώτες μεγάλες κατακτήσεις του κόσμου της δουλειάς.

Τα κάτεργα της Γροιλανδικής Εταιρείας

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η εκμετάλλευση των μεταλλείων σιδήρου της Σερίφου είχε περάσει στη γαλλο-ιταλική εταιρεία «Σέριφος-Σπηλιαζέζα». Οι εργάτες, ντόπιοι και μετανάστες, δούλευαν σε απάνθρωπες συνθήκες:

⏩ 12 και 14 ώρες δουλειάς κάτω από τον ήλιο και μέσα στις στοές,

⏩ χωρίς μέτρα ασφαλείας,

⏩ με μισθούς πείνας.

Τα εργατικά ατυχήματα ήταν καθημερινά και η ζωή δεν είχε καμία αξία για τα αφεντικά.

Η σπίθα της απεργίας

Με μπροστάρη τον μεταλλωρύχο και συνδικαλιστή Κωνσταντίνο Σπέρα, ιδρύθηκε το Συνδικάτο Μεταλλευτών Σερίφου. Τα αιτήματα ήταν στοιχειώδη:

➤ 8 ώρες δουλειά,

➤ καλύτερα μεροκάματα,

➤ μέτρα προστασίας για την υγεία και τη ζωή.

Στις 7 Αυγούστου 1916 οι εργάτες κατέβηκαν σε απεργία. Η διοίκηση της εταιρείας και το κράτος απάντησαν με ωμή βία: στρατός και χωροφυλακή αποβιβάστηκαν στο νησί για να «επιβάλουν την τάξη».

Η σφαγή της 21ης Αυγούστου

Στις 21 Αυγούστου, στην τοποθεσία Μεγάλο Λιβάδι, οι εργάτες διαδήλωσαν ειρηνικά. Η χωροφυλακή άνοιξε πυρ.

4 εργάτες δολοφονήθηκαν επί τόπου (ο Μιχάλης Ζωίλης, ο Γιάννης Πρωτόπαπας, ο Δημήτρης Σαράφης και ο Μιχάλης Μητροφάνης), και δεκάδες τραυματίστηκαν.

Αλλά οι εργάτες δεν λύγισαν. Αντιστάθηκαν με πέτρες και ξύλα, αφοπλίζοντας τους χωροφύλακες και παίρνοντας για πρώτη φορά στα χέρια τους τον έλεγχο του νησιού.

Η νίκη μέσα από το αίμα

Η θυσία δεν πήγε χαμένη. Ο φόβος της εξέγερσης ανάγκασε την κυβέρνηση να υποχωρήσει: Αναγνώρισε το 8ωρο για πρώτη φορά στην Ελλάδα, υποχρεώθηκε να δεχτεί τα βασικά αιτήματα των εργατών.

Η απεργία της Σερίφου έγραψε ιστορία ως μία από τις πρώτες νίκες της εργατικής τάξης στη χώρα μας – μια νίκη βαμμένη στο αίμα.

109 χρόνια μετά, η Σέριφος μάς θυμίζει ότι τίποτα δεν χαρίζεται. Τα στοιχειώδη δικαιώματα που σήμερα θεωρούμε δεδομένα κατακτήθηκαν με αίμα και αγώνες.

Η Σέριφος του 1916 δεν είναι παρελθόν. Είναι ο ζωντανός οδηγός κάθε εργατικού αγώνα απέναντι στην εκμετάλλευση και την εργοδοτική τρομοκρατία.