H απαίτηση για έξωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων από το κτίριο της οδού Ερμού δεν εκφράζει μόνο τη μικροψυχία και τον ρεβανσισμό της Δεξιάς γενικά και της Λίνας Μενδώνη ειδικότερα. Δεν είναι μόνο μια μετωπική επίθεση στις δημοκρατικές και συνδικαλιστικές ελευθερίες, στα ίδια τα εργατικά δικαιώματα. Ταυτόχρονα είναι μια ύπουλη επίθεση ενάντια στον δημόσιο χώρο ή σε ό,τι έχει απομείνει απ’ αυτόν, εκφράζει την κουλτούρα των τραπεζοκαθισμάτων, της τσιμεντοποίησης, της ομπρελοξαπλώστρας, της ξέφρενης «τουριστικοποίησης».

Στην αρχαία Αθήνα, στους κλασικούς χρόνους, οι ιδιωτικές κατοικίες ήταν λιτές, καθόλου επιδεικτικές. Αντίθετα, οι δημόσιοι χώροι ήταν προσεγμένοι και υψηλής αισθητικής: η Αγορά, το γυμνάσιο, οι ναοί, το θέατρο, τα ιερά άλση. Παντού αγάλματα, πλατάνια και ακακίες, ίσκιοι και ρυάκια.

Το κτίριο της οδού Ερμού, δεκαετίες τώρα, μας θυμίζει τι σημαίνει δημόσιος χώρος. Ένας χώρος ανοιχτός στην κοινωνία που φιλοξένησε πάμπολλες εκδηλώσεις πολιτιστικού και κοινωνικού περιεχομένου. Ούτε ένας κόκκος γραφειοκρατικής υπεροψίας, ούτε μια σκιά δημοσιοϋπαλληλικής μούχλας.

Σε κάθε επιστημονικό και εργατικό σύλλογο ή σωματείο θα άξιζε ένα ανάλογο κτίριο. Όχι μόνο στους αρχαιολόγους, αλλά και στους οικοδόμους, τους δασκάλους, τους ντελιβεράδες, τους κομπιουτεράδες, τους καλλιτέχνες. Σε εποχές επαναστατικής έξαρσης, όπως στην πρώτη δεκαετία μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, σε όλη τη Σοβιετική Ένωση χτίζονταν «εργατικές λέσχες» με την υπογραφή κορυφαίων αρχιτεκτόνων εκείνης της εποχής. Μπορεί οι κατοικίες τότε να ήταν εξουθενωτικά μικρές και συνωστισμένες, αλλά στον δημόσιο χώρο δεν χωρούσαν τσιγκουνιές.

«Κάθε κήπος έχει μια φωλιά για τα πουλιά», λέει το τραγούδι. Και ο κήπος αυτού του ιστορικού κτιρίου αφιέρωσε μια βραδιά στα εκατοντάδες θύματα μιας τρομακτικής τραγωδίας ή ενός εγκλήματος με πολλαπλούς ενόχους για να είμαστε πιο σαφείς. Μια βραδιά με λόγια και μουσική για πουλιά που πνίγηκαν και δεν θα ξαναπετάξουν. Όμως κάποιες «ψυχές μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες» στέκονται στο πλευρό των δημίων – γι’ αυτούς οι λέξεις «Πύλος» και «έγκλημα» δεν χωρούν στην ίδια πρόταση.

Ας ελπίσουμε ότι το λουκέτο της κυρίας Μενδώνη δεν θα βρει χαλκάδες για να στερεωθεί. Οι δύο «εμπόλεμες» πλευρές δεν είναι ο Σύλλογος των Αρχαιολόγων από τη μια και το υπουργείο Πολιτισμού από την άλλη: είναι η αξιοπρέπεια από τη μια και το νεοφιλελεύθερο σκοτάδι από την άλλη. Και ο αγώνας ενάντια στην έξωση, που μόλις αρχίζει, δεν είναι παρά άλλη μια μορφή υπεράσπισης του δημόσιου χώρου ο οποίος συρρικνώνεται επικίνδυνα.

Πηγή: Μαριάννα Τζιαντζή – Πριν

***

Επίθεση στην ελευθερία λόγου και τη συνδικαλιστική ελευθερία συνιστά η Απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού για «έξωση» του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων από την ιστορική του έδρα

«Την Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023 στις 3 το μεσημέρι η Υπουργός Πολιτισμού εξέδωσε Απόφαση με θέμα «Ανάκληση παραχώρησης χρήσης ακινήτου επί της οδού Ερμού 134 – 136, ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου/Υπουργείου Πολιτισμού, στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων» και μας ανακοίνωσε ότι ως τις 9 Οκτωβρίου 2023 οφείλουμε να εκκενώσουμε το κτίριο που επί 41 χρόνια, με απόφαση της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη, στεγάζει τις δράσεις του Συλλόγου και ουδέποτε αμφισβητήθηκε από καμία κυβέρνηση ως τις 11/8/2023.

Το έωλο νομικό σκέλος της Απόφασης θα αναλυθεί σε επικείμενή μας τοποθέτηση και στις νομικές ενέργειες του ΣΕΑ που θα ακολουθήσουν.

Η ουσία όμως είναι αλλού: είναι σαφές ότι τα «επιχειρήματα» που επικαλείται η Υπουργός στην απόφασή της είναι απολύτως προσχηματικά, καθώς κατ’ ουσίαν επιχειρεί να επιβάλει λογοκρισία στο συνδικαλιστικό και επιστημονικό όργανο των αρχαιολόγων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, υποδεικνύοντάς του ποιες δράσεις είναι «συμβατές» με την πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης και ποιες όχι. Σύμφωνα με το σκεπτικό που αναγράφεται στην Υπουργική Απόφαση, οι δράσεις ενός σωματείου επιστημόνων οφείλουν να έχουν την έγκριση της κυβέρνησης για να πραγματοποιηθούν. Αυτό είναι μια πράξη που καταφέρεται ευθέως ενάντια στην ελευθερία έκφρασης και λόγου, την ελευθερία του συνδικαλισμού και οφείλει να προβληματίσει κάθε δημοκράτη πολίτη.

Στη δημοκρατία, οι θέσεις ενός συνδικαλιστικού και επιστημονικού φορέα είναι θεμιτό και αναμενόμενο να μην ταυτίζονται πάντα με την εκάστοτε κυβερνητική πολιτική. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η εκάστοτε πολιτική ηγεσία δικαιούνται να παρεμβαίνει με αυτόν τον τρόπο και να χρησιμοποιεί τη δύναμη που έχει εναντίον ενός ιστορικού σωματείου, επειδή δεν συμφωνεί με τις απόψεις που αυτό εκφράζει, ή ακόμη χειρότερα, με το περιεχόμενο μιας εκδήλωσης.

Το Υπουργείο Πολιτισμού επιδεικνύει ιδιαίτερο αυταρχισμό με σκοπό να πλήξει την δράση του σωματείου και των Ελλήνων αρχαιολόγων υπέρ της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, τις κινητοποιήσεις ενάντια στην καταστροφή του αρχαιολογικού χώρου στο Μετρό Θεσσαλονίκης, την αποκάλυψη της κατάπτυστης Συμφωνίας για τη Συλλογή Στερν, την θαρραλέα στάση του Συλλόγου στο θέμα της Μυκόνου που υπήρξε καθοριστική για το κίνημα που τώρα αναπτύσσεται για ελεύθερες παραλίες. Επιδεικνύει αυταρχισμό απέναντι στον αταλάντευτο αγώνα ενάντια στην έμμεση ιδιοποίηση των πέντε μεγάλων Μουσείων με την μετατροπή τους σε ΝΠΔΔ με διορισμένες από την Υπουργό διοικήσεις, την εν γένει στάση συμπαράστασης στους αγώνες των ανθρώπων της τέχνης και του πολιτισμού, για την κοινωνική δράση του Συλλόγου και το ομόφωνο ψήφισμα της Γενικής του Συνέλευσης για το ναυάγιο της Πύλου.

Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι το ναυάγιο της Πύλου απεκδύεται από κάθε ανθρώπινη διάσταση στην Υπουργική Απόφαση, όπου ο αδόκητος πνιγμός εκατοντάδων ανθρώπων, μεταξύ αυτών γυναικών και παιδιών, που συγκλόνισε την διεθνή κοινή γνώμη και βρίσκεται υπό διερεύνηση από Διεθνείς Οργανισμούς, αναφέρεται ως «πρόσφατο πραγματικό περιστατικό, το οποίο είχε λάβει πολιτικές διαστάσεις».

Άραγε, έχουν ήδη αποφασίσει την παραχώρηση του κτηρίου σε άλλον, «ημέτερο», χρήστη;

Οι αρχαιολόγοι και οι συναφείς επιστημονικές ειδικότητες του Υπουργείου Πολιτισμού στεκόμαστε ενωμένοι και απέναντι σε αυτή την επίθεση.

Οι πέντε παρατάξεις του Διοικητικού Συμβουλίου, που ομόφωνα εκδίδουν αυτή την ανακοίνωση, επισημαίνουν ότι το κτίριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ήταν και είναι ανοιχτό σε κάθε δημοκρατική αντίληψη, σε κάθε δράση που προάγει τον πολιτισμό και τον ανθρωπισμό.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θα συνεχίσει να επιδιώκει, με κάθε τρόπο, τον διάλογο με την κοινωνία: η αρχαιολογία, όπως εμείς την ασκούμε, είναι μια επιστήμη των ανθρώπινων κοινωνιών, του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.

Δεν θα υποκύψουμε σε καμία λογοκρισία.

Καλούμε τα σωματεία του ΥΠΠΟ, την ΠΟΕ ΥΠΠΟ και την ΑΔΕΔΥ, που επίσης χρησιμοποιούν κτίρια παραχωρημένα από το ΥΠΠΟ, να σταθούν στο πλευρό μας. Καλούμε όλα τα σωματεία και τα κόμματα της Βουλής να πάρουν θέση για την επίθεση στην ελευθερία του συνδικαλισμού. Καλούμε όλους τους πολίτες και τους φορείς που έχουν φιλοξενηθεί στον χώρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, όλους τους πολίτες και τους φορείς με τους οποίους έχουμε παλέψει μαζί, να συμπαρασταθούν στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων ζητώντας την ανάκληση της απόφασης, με ψηφίσματα, κείμενα υπογραφών και με συμμετοχή στις εκδηλώσεις συμπαράστασης που θα ανακοινώσει ο ΣΕΑ, εν όψει και της προσφυγής στα αρμόδια δικαστήρια για την ακύρωση της απαράδεκτης απόφασης».