Τουλάχιστον 18.500 ασθενείς στη Λωρίδα της Γάζας — πολλοί εκ των οποίων βαριά τραυματισμένοι, με χρόνια νοσήματα ή παιδιά με οξύ υποσιτισμό — περιμένουν να μεταφερθούν για ιατρική περίθαλψη εκτός της Λωρίδας καθώς τα τοπικά νοσοκομεία έχουν υπερφορτωθεί, έχουν καταστραφεί σε μεγάλο βαθμό ή δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν κρίσιμες περιπτώσεις. Από αυτούς, πάνω από 1.000 ασθενείς έχουν ήδη πεθάνει περιμένοντας αυτή τη διακομιδή — ένας αποτρόπαιος αριθμός που, σύμφωνα με αξιωματούχους υγείας, πιθανόν υποεκτιμά την πραγματικότητα των απωλειών, σύμφωνα με την ΕφΣυν.

Μια κρίση που μετατρέπεται σε ανθρωπιστική καταστροφή

Η κατάσταση στην Υγεία της Γάζας είναι δραματική. Οι υποδομές έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές και βασικές θεραπείες — από αιμοκάθαρση μέχρι ογκολογικές θεραπείες — είναι ουσιαστικά μη διαθέσιμες μέσα στη Λωρίδα. Παιδιά με ζωτικά προβλήματα, τραυματίες του πολέμου και ηλικιωμένοι με χρόνιες ασθένειες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορεί να τους προσφέρει καν τα απολύτως απαραίτητα.

Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια την Υγειονομική Αρχή της Γάζας και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι θάνατοι εξαιτίας της αδυναμίας μεταφοράς σε νοσοκομεία εκτός της Λωρίδας ξεπέρασαν τους 1.000 από τον Ιούλιο του 2024 έως τα τέλη Νοεμβρίου 2025. Ο ίδιος ο διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, χαρακτήρισε τον αριθμό πιθανώς υποτιμημένο, δεδομένων των δυσκολιών στην καταγραφή.

Από την άλλη πλευρά, ο ΠΟΥ και διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν καταφέρει να οργανώσουν περισσότερες από 10.600 ιατρικές διακομιδές ασθενών από τη Γάζα από τον Οκτώβριο του 2023, ανάμεσά τους πάνω από 5.600 παιδιά, όμως αυτό αποτελεί μια μικρή παρένθεση σε σχέση με τις ανάγκες των χιλιάδων που παραμένουν πίσω.

Η Ευρώπη και η «ανθρωπιστική απάθεια»

Στην πρόσφατη δημοσίευση της Εφημερίδας των Συντακτών, επισημαίνεται πως η συμμετοχή των ευρωπαϊκών κρατών στη διαδικασία διακομιδής και περίθαλψης είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Μόλις 400 ασθενείς από τη Γάζα έχουν μεταφερθεί στην Ευρώπη μέσα σε δύο χρόνια πολέμου — έναν αριθμό πολύ ανεπαρκή σε σχέση με το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης.

Αντίθετα, χώρες εκτός Ε.Ε., όπως Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ, έχουν δεχθεί πολύ μεγαλύτερο αριθμό ασθενών. Η Γερμανία, μια από τις ισχυρότερες οικονομικά χώρες της Ε.Ε., σύμφωνα με ρεπορτάζ, έχει δεχθεί μόνο ένα άτομο έως σήμερα, ενώ η Γαλλία ελάχιστους.

Ακόμα και στην Ελλάδα, παρά την ομόφωνη απόφαση της Βουλής να φιλοξενηθούν επιπλέον παιδιά από τη Γάζα για θεραπεία, η σχετική απόφαση παραμένει ουσιαστικά ανεκτέλεστη επί μήνες — μια καθυστέρηση που, όπως οι ίδιοι οι εκπρόσωποι της Βουλής λένε, εξηγείται μόνο από γραφειοκρατία ή πολιτική απραξία.

Πίσω από τους αριθμούς: ανθρώπινες ζωές

Πίσω από τα στατιστικά στοιχεία υπάρχουν τραγικές προσωπικές ιστορίες· όπως αυτή του μικρού Khadler, που πριν από τον πόλεμο λάμβανε ειδικό θεραπευτικό γάλα για να ελέγχει τη νόσο του, αλλά από τη στιγμή που η παροχή σταμάτησε λόγω πολέμου, η υγεία του επιδεινώθηκε δραματικά — και η οικογένειά του δεν μπόρεσε να βρει τρόπο να τον μεταφέρει για ιατρική θεραπεία εκτός Γάζας.

Άλλοι ασθενείς, όπως ο Οσάμα που τραυματίστηκε σοβαρά από βομβαρδισμούς, παραμένουν επί μήνες με παραπομπές για επείγουσα διακομιδή που δεν υλοποιούνται, επειδή απλά δεν υπάρχουν ασφαλείς διεξόδους ή δεκτές θέσεις σε νοσοκομεία του εξωτερικού.

Τι δείχνει αυτή η κρίση για την Ευρώπη και τον κόσμο

Αυτή η τραγική ανθρωπιστική και υγειονομική κρίση αναδεικνύει ορισμένες ουσιαστικές αλήθειες:

➤ Η έλλειψη επαρκών ευρωπαϊκών μηχανισμών για γρήγορη και ανθρωπιστική διαχείριση ιατρικών εκκενώσεων από πολεμικές ζώνες γίνεται πλέον εμφανής.

➤ Η πολιτική βούληση των κρατών παίζει καθοριστικό ρόλο στο ποιος θα ζήσει ή θα πεθάνει — και στην περίπτωση της Γάζας πολλοί ασθενείς δεν έχουν βρει συμμάχους στην «ευρωπαϊκή οικογένεια».

➤ Η κρίση στη Γάζα φέρνει στο φως την ανεπάρκεια των υπερεθνικών θεσμών να αντιδράσουν με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα σε επείγουσες ανθρωπιστικές ανάγκες.

Την ίδια στιγμή που χιλιάδες περιμένουν μια ευκαιρία για θεραπεία που μπορεί να τους σώσει τη ζωή, η απραξία – ειδικά στην καρδιά μιας Ε.Ε. με ισχυρό υγειονομικό και οικονομικό δυναμικό – δείχνει δυστυχώς ότι οι ανθρωπιστικές αρχές πολλές φορές υποχωρούν μπροστά σε πολιτικές και γραφειοκρατικές προτεραιότητες.