Η χθεσινή εμφάνιση του Νικόλα Κοσματόπουλου στην εκπομπή «Live News» του Mega (Πέμπτη 5 Μαρτίου) δεν ήταν απλώς μια έντονη τηλεοπτική αντιπαράθεση. Ήταν μια ζωντανή αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η καθεστωτική δημοσιογραφία στην Ελλάδα.

Ο Νίκος Ευαγγελάτος κάλεσε τον Έλληνα καθηγητή Ανθρωπολογίας και Πολιτικής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού για να σχολιάσει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή – τον πόλεμο που μαίνεται στην περιοχή, την εισβολή στον Λίβανο και τη γενικευμένη ένταση γύρω από Ιράν και Ισραήλ.

Μόνο που από την πρώτη στιγμή φάνηκε πως ο στόχος δεν ήταν μια σοβαρή συζήτηση.

Ο παρουσιαστής επέλεξε την κλασική και χιλιοφορεμένη συνταγή της τηλεοπτικής προπαγάνδας: προκαταβολική δολοφονία χαρακτήρα. Παρουσίασε τον καλεσμένο του ως «Έλληνα καθηγητή που στηρίζει το ιρανικό καθεστώς» – έναν χαρακτηρισμό που ο ίδιος ο Κοσματόπουλος δεν έχει ποτέ αποδεχθεί και τον οποίο διέψευσε κατηγορηματικά στον αέρα.

Με άλλα λόγια, ο καλεσμένος δεν κλήθηκε για να μιλήσει. Κλήθηκε για να στηθεί στον τοίχο.

Το πρόβλημα για τον Ευαγγελάτο ήταν ότι απέναντί του δεν είχε έναν συνηθισμένο τηλεοπτικό συνομιλητή.

Ο Νικόλας Κοσματόπουλος ζει εδώ και χρόνια στη Μέση Ανατολή, διδάσκει σε ένα από τα σημαντικότερα πανεπιστήμια της περιοχής και γνωρίζει από πρώτο χέρι τις πολιτικές και κοινωνικές πραγματικότητες που οι τηλεοπτικοί «αναλυτές» αναπαράγουν από το στούντιο.

Και αντί να εγκλωβιστεί στο σκηνικό που του είχε στηθεί, απάντησε.

Με ψυχραιμία, καθαρό λόγο και επιχειρήματα, αποδόμησε το αφήγημα της εκπομπής και ξεκαθάρισε τις θέσεις του: ότι είναι αντίθετος σε κάθε πόλεμο, ότι οι λαοί έχουν δικαίωμα στην αντίσταση και ότι η συζήτηση για τη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να γίνεται με όρους τηλεοπτικής προπαγάνδας.

Ταυτόχρονα κατήγγειλε ευθέως τη δημοσιογραφική πρακτική της στοχοποίησης και της συκοφάντησης ανθρώπων που εκφράζουν διαφορετικές αναλύσεις για τη καθεστωτική διεθνή ειδησεογραφία.

Επιπρόσθετα να τονίσουμε ότι οι Βρετανοί στην επίσημη ανακοίνωση που έβγαλαν δεν λένε ότι το drone που χτύπησε Κύπρο έφυγε από Λίβανο. Ο Ευαγγελάτος από πού έχει πληροφόρηση και επέμεινε σε κάτι που δεν ισχύει;

Ο παρουσιαστής της εκπομπής, αντί να επιχειρήσει έναν στοιχειώδη διάλογο, συνέχισε στο ίδιο μοτίβο: επιθέσεις, διακοπές, υπεραπλουστεύσεις και προσπάθεια να επιβληθεί ένα έτοιμο αφήγημα.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα κανονικό τηλεοπτικό κάζο.

Όπως γράψαμε ήδη χθες στο Βαθύ Κόκκινο, τέτοιες πρακτικές δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά κανόνα στο ελληνικό μιντιακό σύστημα. Ένα σύστημα όπου η δημοσιογραφία συχνά μετατρέπεται σε μηχανισμό πολιτικής στοχοποίησης.

Σήμερα ο ίδιος ο Νικόλας Κοσματόπουλος επανήλθε με ανάρτηση στο Facebook, ευχαριστώντας τους εκατοντάδες πολίτες που του έστειλαν μηνύματα στήριξης μετά την τηλεοπτική αντιπαράθεση.

Στην ανάρτησή του μίλησε ανοιχτά για τον «βαθμό εξαθλίωσης» που – όπως ανέφερε – διαπίστωσε στη στάση του παρουσιαστή και κατήγγειλε την επικίνδυνη πρακτική της ψευδούς παρουσίασης και της συνειδητής φανατοποίησης του κοινού.

Υπενθύμισε επίσης μια λεπτομέρεια που προφανώς δεν χωρά εύκολα στο τηλεοπτικό αφήγημα: ότι είναι ο μοναδικός Έλληνας καθηγητής Πολιτικής σε ολόκληρη την αραβόφωνη Μέση Ανατολή.

Η ανάρτησή του προκάλεσε τεράστια απήχηση.

Εκατοντάδες κοινοποιήσεις, χιλιάδες αντιδράσεις και ένα κύμα σχολίων συμπαράστασης από ανθρώπους που έχουν κουραστεί να βλέπουν τη δημόσια συζήτηση να μετατρέπεται σε τηλεοπτικό τσίρκο.

Και αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της υπόθεσης.

Σε μια χώρα που βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης ως προς την ελευθερία του Τύπου, περιστατικά σαν το χθεσινό δεν αποτελούν ατύχημα. Είναι σύμπτωμα.

Σύμπτωμα ενός μιντιακού τοπίου όπου η εξουσία, η προπαγάνδα και η δημοσιογραφία συχνά συγχωνεύονται σε ένα και το αυτό πράγμα.

Οι τηλεοπτικοί «ιεροκήρυκες της αντικειμενικότητας» μπορεί να συνεχίζουν να μονοπωλούν τα στούντιο, αλλά η κοινωνία δεν είναι πλέον τόσο εύκολα χειραγωγήσιμη.

Και η μαζική συμπαράσταση που δέχθηκε ο Νικόλας Κοσματόπουλος είναι ίσως η πιο καθαρή απόδειξη ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν τι ακριβώς συμβαίνει πίσω από τις κάμερες.

Γιατί όσο κι αν προσπαθούν να επιβάλουν το αφήγημά τους, η πραγματικότητα έχει μια κακή συνήθεια για τους μηχανισμούς προπαγάνδας: αργά ή γρήγορα τους εκθέτει.