Γράφει ο Συνεργάτης

Οι πληροφορίες που δημοσίευσε σήμερα η Washington Post, σύμφωνα με τις οποίες η Μόσχα φέρεται να παρέχει στην Τεχεράνη κρίσιμα δεδομένα για τις θέσεις αμερικανικών πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, αν επαληθευτούν, φωτίζουν με τον πιο καθαρό τρόπο τη νέα φάση της διεθνούς αντιπαράθεσης. Μια φάση όπου οι συγκρούσεις δεν περιορίζονται πλέον σε περιφερειακά μέτωπα, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι ισχύος ανάμεσα σε μεγάλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι πρωτόγνωρη στην ιστορία. Αντίθετα, θυμίζει έντονα τις λογικές των πολέμων δι’ αντιπροσώπων που χαρακτήρισαν τον Ψυχρό Πόλεμο. Μεγάλες δυνάμεις αποφεύγουν την άμεση σύγκρουση μεταξύ τους, αλλά ενισχύουν στρατιωτικά, τεχνολογικά ή πληροφοριακά τους συμμάχους τους σε περιφερειακά πεδία σύγκρουσης.

Σήμερα βλέπουμε μια τέτοια δυναμική να διαμορφώνεται ταυτόχρονα σε δύο βασικά μέτωπα: στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Στην πρώτη περίπτωση, οι δυτικές δυνάμεις –με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ– παρέχουν στρατιωτική βοήθεια και πληροφορίες στο Κίεβο απέναντι στη ρωσική εισβολή. Στη δεύτερη, εάν οι αποκαλύψεις επιβεβαιωθούν, η Ρωσία φαίνεται να ανταποδίδει ενισχύοντας έναν βασικό αντίπαλο της Ουάσιγκτον στην περιοχή, το Ιράν.

Η ανταλλαγή πληροφοριών στόχευσης αποτελεί από τα πιο κρίσιμα στοιχεία ενός σύγχρονου πολέμου. Στον σημερινό τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων, όπου δορυφόροι, συστήματα παρακολούθησης και ηλεκτρονικός πόλεμος παίζουν καθοριστικό ρόλο, η πρόσβαση σε ακριβή δεδομένα θέσης μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα αποτυχημένο πλήγμα και σε ένα στρατηγικό χτύπημα υψηλής ακρίβειας.

Εάν πράγματι η Μόσχα παρέχει τέτοια δεδομένα στην Τεχεράνη, τότε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παύει να είναι αποκλειστικά μια αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και τους συμμάχους του. Μετατρέπεται σε ένα ακόμη πεδίο όπου αντανακλάται η ευρύτερη σύγκρουση ανάμεσα στη Δύση και ένα μπλοκ δυνάμεων που αμφισβητούν την αμερικανική κυριαρχία στο διεθνές σύστημα.

Για τους λαούς, όμως, το βασικό συμπέρασμα παραμένει το ίδιο και πικρά γνώριμο. Πίσω από τις γεωπολιτικές σκακιέρες και τα παιχνίδια ισχύος, εκείνοι που πληρώνουν το τίμημα είναι πάντα οι κοινωνίες: με πολέμους, με προσφυγιά, με οικονομικές και πολιτικές αναταράξεις.

Οι μεγάλες δυνάμεις μετακινούν πιόνια πάνω στον παγκόσμιο χάρτη. Οι λαοί είναι αυτοί που ζουν τις συνέπειες.

Και όσο η διεθνής αντιπαράθεση βαθαίνει, τόσο πιο επιτακτικό γίνεται το αίτημα για αποκλιμάκωση, για ειρήνη και για μια διεθνή πολιτική που δεν θα αντιμετωπίζει τον πλανήτη ως πεδίο στρατιωτικών ανταγωνισμών αλλά ως κοινό χώρο επιβίωσης των ανθρώπων.

Και βέβαια, μέσα σε αυτή την εξίσωση δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι άλλες μεγάλες ή περιφερειακές δυνάμεις θα παρακολουθήσουν απαθείς τις εξελίξεις. Η Κίνα, με τεράστια ενεργειακά και οικονομικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή και με στρατηγική συνεργασία με το Ιράν, δύσκολα θα δει αδιάφορα μια κλιμάκωση που θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο την αμερικανική επιρροή στην περιοχή. Ακόμη κι αν δεν εμπλακεί στρατιωτικά, είναι πιθανό να κινηθεί σε διπλωματικό, οικονομικό ή γεωπολιτικό επίπεδο ώστε να στηρίξει τις δυνάμεις που αντιπαρατίθενται στην αμερικανική στρατηγική.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν δεν βρίσκεται μόνο του στο περιφερειακό πεδίο. Το δίκτυο συμμάχων και οργανώσεων που έχει οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια -από τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο μέχρι το κίνημα των Χούτι στην Υεμένη και φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές σε άλλες χώρες της περιοχής- αποτελεί έναν παράγοντα που μπορεί να μετατρέψει μια σύγκρουση σε πολυμέτωπη αναμέτρηση.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα κλιμάκωση κινδυνεύει να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα: στη Μεσόγειο, στον Περσικό Κόλπο, στην Ερυθρά Θάλασσα. Και τότε η Μέση Ανατολή θα μετατραπεί για ακόμη μια φορά σε σκακιέρα όπου οι μεγάλες δυνάμεις δοκιμάζουν ισορροπίες ισχύος, αδιαφορώντας για το κόστος που πληρώνουν οι λαοί.

Σε έναν κόσμο που θυμίζει ολοένα και περισσότερο τις πιο σκοτεινές στιγμές του Ψυχρού Πολέμου, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ποιος θα κερδίσει στη γεωπολιτική παρτίδα. Το διακύβευμα είναι αν οι λαοί θα βρεθούν ξανά εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε ανταγωνισμούς αυτοκρατοριών που αντιμετωπίζουν τον πλανήτη ως πεδίο αντιπαράθεσης.

Το ΚΚΕ σημειώνει ότι το «πρόβλημα» των Αμερικανών με το Ιράν είναι ο ρόλος του στον ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας, που το καθιστά νούμερο ένα στόχο στη Μέση Ανατολή, ανοίγοντας τις πύλες της κολάσεως στην περιοχή και πιο πέρα. Ολα τα άλλα είναι αστείες προφάσεις και ευρωατλαντικά παραμύθια για μωρά παιδιά.