Γεννήθηκε στη Λεμεσό στις 8 Ιούνη 1954. Από τα εννιά του χρόνια έπαιζε στη φιλαρμονική του Δήμου, μεγάλωσε μέσα στη μουσική σαν ανάσα. Η τουρκική εισβολή του ’74 τον βρήκε φαντάρο. Είδε με τα μάτια του την πατρίδα να κόβεται στα δύο, την ίδια ώρα που η χούντα και οι ξένοι την πρόδιδαν.
«Τραυματικές εμπειρίες» είπε αργότερα. Αυτές οι εμπειρίες έγιναν η πηγή της δημιουργίας του.
Ο Μάριος Τόκας δεν έγραψε απλώς τραγούδια. Μελοποίησε την ψυχή ενός λαού που δεν λύγισε. Το 1975 κατέβηκε στην Αθήνα, σπούδασε στο Εθνικό Ωδείο και στη Φιλοσοφική, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την Κύπρο. Από το 1978 κιόλας, όταν εμφανίστηκε στη δισκογραφία, τα τραγούδια του μιλούσαν για το χαμένο σπίτι, για την κατεχόμενη γη, για τον πόνο που δεν τον σβήνει κανένα «πολιτικό» συμβιβασμό.
«Η δική μου η πατρίδα» με στίχους του Τουρκοκύπριου ποιητή Νεσιέ Γιασίν. Ένα τραγούδι που δεν δέχεται σύνορα και συρματοπλέγματα. «Αδελφέ μου Οσμάν» – το ίδιο βαθιά πολιτικό, το ίδιο ανθρώπινο. Ένα κάλεσμα ενότητας ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους Κυπρίους ενάντια στον διχασμό που επέβαλαν οι ξένοι και οι ντόπιοι συνεργάτες τους.
Πρώτα τα τραγούδησε σε εκδηλώσεις της Προοδευτικής Νεολαίας, εκεί που η αριστερή Κύπρος έδινε τον αγώνα για ειρήνη και ομοσπονδία.
Μελοποίησε ποιήματα απαγχονισμένων Κύπριων ηρώων – Ευαγόρα Παλληκαρίδη, Ανδρέα Ζάκου – όχι για να υπηρετήσει εθνικισμούς, αλλά για να υμνήσει την αντίσταση ενός λαού ενάντια στον αποικιοκρατικό ζυγό.
Το «Ανασήκωσε την πλάτη Πενταδάχτυλε» έγινε ύμνος. Τα τραγούδια του δεν ήταν απλώς «πατριωτικά». Ήταν όπλα πολιτιστικά ενάντια στη λήθη, ενάντια σε όσους ήθελαν να ξεχάσουμε ότι η Κύπρος ακόμα αιμορραγεί.
Συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους μουσικούς – Νταλάρα, Μητσιά, Αλεξίου – αλλά ποτέ δεν έγινε «σταρ» του συστήματος. Έμεινε λαϊκός, έμεινε Κύπριος.
Τιμήθηκε από την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία με το Μετάλλιο Εξαίρετης Προσφοράς στην Πατρίδα, αλλά η μεγαλύτερη τιμή του ήταν ότι τα τραγούδια του τραγουδιούνταν ακόμα και στις πλατείες, στα καφενεία, στις διαδηλώσεις.
Έφυγε πρόωρα, στις 27 Απριλίου 2008, σε ηλικία 53 ετών, νικημένος από τον καρκίνο. Η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη της Κύπρου, με τον Πρόεδρο Χριστόφια παρόντα. Χιλιάδες κόσμου τον αποχαιρέτησαν, γιατί ο Μάριος Τόκας δεν ήταν απλώς συνθέτης. Ήταν η φωνή εκείνου του λαού που ακόμα περιμένει δικαίωση.
Σήμερα, 18 χρόνια μετά, τα τραγούδια του δεν έχουν γερνάσει ούτε μια μέρα. Γιατί η Κύπρος ακόμα διχασμένη, ακόμα κατεχόμενη, ακόμα πληγωμένη. Και όσο υπάρχει κατοχή, όσο υπάρχει ξένη επέμβαση, όσο υπάρχει σύστημα που πουλάει πατρίδες, τα τραγούδια του Μάριου Τόκα θα συνεχίζουν να υψώνουν ανάστημα.
0 Comments