Του Γιώργη Γιαννακέλλη
Υπάρχει ένα είδος δημοσιογραφίας που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση. Δεν βασίζεται σε γεγονότα, ούτε σε επώνυμες μαρτυρίες, ούτε καν σε στοιχειώδη τεκμηρίωση. Βασίζεται σε «πληροφορίες», σε «κύκλους», σε «πηγές που γνωρίζουν», σε ψιθύρους που παρουσιάζονται ως πολιτικές εξελίξεις.
Το σημερινό δημοσίευμα της Καθημερινής, που επαναλαμβάνει ουσιαστικά όσα είχε γράψει νωρίτερα το Παρόν της Κυριακής, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Διαβάζουμε ότι «στελέχη της ΕΛΑΣ προσεγγίζουν κόσμο που το 2023 ψήφισε Μητσοτάκη», ότι κάποιοι «πασοκογενείς» πρώην υποστηρικτές του Ποταμιού δέχονται «έντονο φλερτ» από τον Τσίπρα και ότι μπορεί να υπάρξουν «εκπλήξεις» με πρώην υποψηφίους της Ν.Δ. να μετακινούνται στο νέο εγχείρημα.
Ποια στελέχη; Ποιους προσέγγισαν; Πόσοι είναι; Υπάρχει έστω ένα όνομα; Ένα γεγονός; Μια δήλωση; Ένα στοιχείο που να επιτρέπει στον αναγνώστη να αξιολογήσει την αξιοπιστία του ισχυρισμού; Απολύτως τίποτα.
Κι όμως, η είδηση σερβίρεται ως πολιτικό παρασκήνιο υψηλής αξίας. Ο αναγνώστης καλείται να πιστέψει ότι κάτι μεγάλο συμβαίνει, χωρίς να του δίνεται το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο. Πρόκειται για μια δημοσιογραφία που δεν ενημερώνει αλλά υποβάλλει εντυπώσεις. Δημιουργεί κλίμα, καλλιεργεί προσδοκίες, κατασκευάζει πολιτικές δυναμικές χωρίς να αναλαμβάνει το βάρος της απόδειξης.
Ασφαλώς το πολιτικό ρεπορτάζ δεν μπορεί πάντα να λειτουργεί με επίσημα έγγραφα και δημόσιες δηλώσεις. Όταν όμως οι «πληροφορίες» γίνονται μόνιμο υποκατάστατο της τεκμηρίωσης, τότε περνάμε από την ενημέρωση στην πολιτική μυθοπλασία.
Και το πρόβλημα δεν είναι αν οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις θα επιβεβαιωθούν ή θα διαψευστούν στο μέλλον. Το πρόβλημα είναι ότι παρουσιάζονται ως είδηση σήμερα, χωρίς να συνοδεύονται από κανένα απολύτως στοιχείο που να δικαιολογεί την ύπαρξή τους.
Κάποτε η δημοσιογραφία είχε ως βασική αρχή το «γράψε ό,τι μπορείς να αποδείξεις». Σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις, μοιάζει να αρκεί το «γράψε ό,τι ακούγεται στους διαδρόμους της εξουσίας». Και μετά περιμένουμε από το κοινό να εμπιστευτεί τα ΜΜΕ.
0 Comments