Του Γιώργη Γιαννακέλλη

«Το σοσιαλδημοκράτη φιλισταίο τον πιάνει τρόμος όταν ακούει τις λέξεις “δικτατορία του προλεταριάτου”. Θέλετε να μάθετε τι είναι αυτή η δικτατορία; Κοιτάξτε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή ήταν η δικτατορία του προλεταριάτου».

Με αυτά τα λόγια, στον επίλογο της έκδοσης του «Εμφυλίου Πολέμου στη Γαλλία» το 1891, ο Φρίντριχ Ένγκελς έβαζε τα πράγματα στη θέση τους. Με τη χαρακτηριστική επαναστατική του διαύγεια απαντούσε σε κάθε λογής ρεφορμιστές, αναθεωρητές και «φοβικούς» της εποχής, που επιδίωκαν να αμβλύνουν τις αιχμές της ταξικής πάλης και να μετατρέψουν τον σοσιαλισμό σε μια ακίνδυνη μεταρρυθμιστική θεωρία.

Συμπληρωματικά στην προηγούμενη ανάρτησή μας, που δημοσιεύσαμε με αφορμή τη σημερινή επέτειο από τον θάνατο του Φρίντριχ Ένγκελς, αξίζει να σταθούμε σε αυτή τη φράση που συμπυκνώνει ολόκληρη την επαναστατική του αντίληψη.

Η αναφορά του στην Παρισινή Κομμούνα παραμένει συγκλονιστικά επίκαιρη. Σε μια εποχή όπου ο σύγχρονος σοσιαλδημοκρατικός και συστημικός φιλισταϊσμός εξακολουθεί να τρομάζει μπροστά σε κάθε ιδέα ρήξης και ανατροπής, ο Ένγκελς υπενθυμίζει ότι η Κομμούνα υπήρξε η πρώτη ιστορική απόπειρα της εργατικής τάξης να ασκήσει τη δική της εξουσία. Επιβεβαίωνε, παράλληλα, το συμπέρασμα στο οποίο είχαν καταλήξει ο ίδιος και ο Μαρξ: η εργατική τάξη δεν μπορεί να παραλάβει έτοιμη την κρατική μηχανή της αστικής τάξης και να τη χρησιμοποιήσει για τους δικούς της σκοπούς. Οφείλει να τη συντρίψει και να οικοδομήσει νέους θεσμούς εργατικής εξουσίας και πραγματικής λαϊκής δημοκρατίας.

Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Ένγκελς, οι αντιφάσεις του καπιταλιστικού συστήματος γίνονται ολοένα και πιο οξείες. Οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι πολλαπλασιάζονται, η κοινωνική ανισότητα βαθαίνει, η εργασία γίνεται ολοένα πιο επισφαλής και η εκμετάλλευση των πολλών προς όφελος των λίγων εντείνεται.

Η ουσιαστική τιμή στη μνήμη του Φρίντριχ Ένγκελς δεν βρίσκεται στις επετειακές αναφορές ούτε στις τυπικές μνημονεύσεις. Βρίσκεται στη μελέτη του έργου του, στη δημιουργική αφομοίωση της επαναστατικής θεωρίας, στη σύνδεσή της με τη συλλογική δράση και στον ασυμβίβαστο αγώνα για την ανατροπή της κοινωνίας της εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας ισότητας, ελευθερίας και κοινωνικής απελευθέρωσης.

Για τον Σοσιαλισμό – Κομμουνισμό