Αποχαιρετισμός στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά: Ο διανοούμενος που διάβασε τις δομές και τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας

Aug 18, 2026 | Ημερολόγιο | 0 comments

Η απώλεια του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στις κοινωνικές επιστήμες, τη δημόσια σφαίρα και την κριτική σκέψη του τόπου μας.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν υπήρξε ποτέ ένας αποστασιοποιημένος, κλεισμένος στον ελεφαντόδοντο πύργο του ακαδημαϊκός. Αντίθετα, υπηρέτησε με συνέπεια τον ρόλο του ενεργού δημόσιου διανοούμενου, συνδέοντας άρρηκτα την επιστημονική ανάλυση με τις κοινωνικές διεργασίες, τις αγωνίες και τις μεγάλες ιδεολογικές μάχες της Αριστεράς.

Το έργο του –από τη μελέτη των εκπαιδευτικών μηχανισμών και της εξαρτημένης ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας μέχρι τις αναλύσεις του για το κράτος, την παγκοσμιοποίηση και τις σύγχρονες κρίσεις του καπιταλισμού και του πολιτισμού– αποτέλεσε βασικό εργαλείο για να κατανοήσουμε πώς συγκροτήθηκε το νεοελληνικό κοινωνικό και πολιτικό οικοδόμημα.

Με βαθιά μαρξιστική και κριτική σκευή, εφοδιασμένος με την κληρονομιά της γαλλικής κοινωνιολογικής σχολής και τη στενή πνευματική του συγγένεια με μορφές όπως ο Νίκος Πουλαντζάς, έστρεφε πάντα το βλέμμα του στις ταξικές αντιθέσεις, τους μηχανισμούς εξουσίας και τη δυναμική των κοινωνικών κινημάτων.

Σε μια εποχή πνευματικής άνυδρης και κυριαρχίας του τεχνοκρατικού κομφορμισμού, η οξυδέρκεια, ο νηφάλιος αλλά ασυμβίβαστος λόγος του και η αδιάκοπη ανησυχία του για το μέλλον των κοινωνιών μας θα μας λείψουν βαθιά.

Τα θερμά μας συλλυπητήρια στη σύντροφο της ζωής του, Φωτεινή Τσαλίκογλου, και στους οικείους του.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Θεαματικές δράσεις της ανταρτοομάδας «Οδυσσέας Ανδρούτσος»

Σύμφωνα με την στήλη του “902”, “Σαν σήμερα”, το τριήμερο 7-9 Σεπτέμβρη του 1941 οι αντάρτες της ομάδας «Οδυσσέας Ανδρούτσος» πραγματοποιούν τρεις θεαματικές ενέργειες με τις απόλυτα επιτυχημένες επιχειρήσεις να αφοπλίσουν τους σταθμούς της Χωροφυλακής στα χωριά...

Γεντί Κουλέ: Όταν η ιστορική μνήμη γίνεται σκηνικό για γκουρμέ δείπνα

Υπάρχουν στιγμές που η λέξη «πρόκληση» μοιάζει πολύ φτωχή για να περιγράψει αυτό που συμβαίνει. Γιατί τι άλλο μπορεί να αισθανθεί κανείς διαβάζοντας ότι το ιστορικό Γεντί Κουλέ, η «Βαστίλη της Θεσσαλονίκης», ένας τόπος συνδεδεμένος με φυλακίσεις, βασανισμούς και...

Τουρισμός 2026: Ρεκόρ κερδών για το κεφάλαιο, «γαλέρα» και εξάντληση για την εργατική τάξη

Για άλλη μια χρονιά, τα συστημικά μέσα ενημέρωσης και οι εκπρόσωποι των μεγαλοεργοδοτών πανηγυρίζουν. Η φετινή τουριστική περίοδος κλείνει με νέο ιστορικό ρεκόρ εσόδων, με τα ταμεία των μεγάλων ξενοδοχειακών ομίλων και τα δημόσια έσοδα να καταγράφουν επιδόσεις-μαμούθ....

Πιθανόν αυριανός υπουργός του Ισραήλ: «Κάθε παιδί, κάθε μωρό στη Γάζα είναι ο εχθρός» – «δεν πρέπει να μείνει ούτε ένα παιδί της Γάζας εκεί».

Ο Μοσέ Φέιγκλιν δεν μιλάει με υπαινιγμούς. Τον Μάιο του 2025, σε συνέντευξή του στο Channel 14, δήλωσε ευθέως: «Κάθε παιδί, κάθε μωρό στη Γάζα είναι ο εχθρός». Και δεν σταμάτησε εκεί. Υποστήριξε την κατάκτηση και τον εποικισμό της Γάζας, λέγοντας ότι «δεν πρέπει να...

Τα «αδιευκρίνιστα» δεν εξαφανίζονται επειδή μπήκαν σε ένα αρχείο – Σκάνδαλο Novartis και αστική “δικαιοσύνη”

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Υπάρχουν ορισμένες λέξεις που στο πολιτικό λεξιλόγιο της σημερινής εξουσίας έχουν αποκτήσει σχεδόν μαγικές ιδιότητες. Μία απ’ αυτές είναι η λέξη «αδιευκρίνιστα». Αδιευκρίνιστα ποσά, αδιευκρίνιστες διαδρομές χρήματος, αδιευκρίνιστες σχέσεις,...

Από ταγματασφαλίτες που συμμετείχαν στο πογκρόμ κατά των Εβραίων, που ξεκίνησε σαν σήμερα το 1943, στελέχη στην συνέχεια του “Εθνικού Στρατού” στον εμφύλιο πόλεμο.

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Ο εθνικός στρατός αποτελείτο από «κανονικήν στρατολογίαν» όλων των ταγματαλητών του Σιμάνα.  Όλες οι τρομοκρατικές οργανώσεις μπήκαν συν γυναιξί και τέκνοις μέσα σ’ αυτό το… στρατό. Δεν έλειψαν ούτε οι παπάδες. Όλοι οι «εθνικόφρονες» εύρισκαν...

Όταν οι πολεμικές βάσεις γίνονται ιδιωτικά real estate: Το μοιραίο Phantom στην Τανάγρα και η εμπορευματοποίηση του στρατού

Η πρόσφατη τραγωδία με την πτώση του μαχητικού αεροσκάφους F-4 Phantom στην Τανάγρα, η οποία στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους της Πολεμικής Αεροπορίας, δεν είναι απλώς ένα «ατυχές αεροπορικό συμβάν». Πίσω από το πέπλο των επίσημων ανακοινώσεων και των «ερευνών για τα...

Επτά χρόνια ζάχαρη

Πηγή: Θανάσης Καραμπάτσος - Documento  Μόνο σαμπάνιες δεν ανοίξαμε από τη ΔΕΘ Σαμπάνιες κοντέψαμε να ανοίξουμε αν φυσικά είχαμε τα λεφτά να τις αγοράσουμε. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέβηκε στο βήμα της ΔΕΘ και είπε αυτό που είχε δηλώσει μονολεκτικά ο Άδωνις Γεωργιάδης:...

Απαντώντας σε κάποια απ’ τα 700 σχόλια στην ανάρτηση που αφορούσε την 17 Νοέμβρη

Του Γιώργη Γιαννακέλλη «Βλέπετε, οι άνθρωποι που έχουν δύναμη, μόνο ένα πράγμα ξέρουν και καταλαβαίνουν: τη βία» Η φράση αποδίδεται στον Νόαμ Τσόμσκι και περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Understanding Power του 2002. Ας σταθούμε όμως λίγο σε αυτήν, γιατί το ουσιαστικό...

Όταν το κέρδος κοστολογεί τη ζωή: Η τραγωδία στην Τανάγρα και η νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα

Η ανάρτηση της δημοσιογράφου Κατερίνας Ακριβοπούλου αναδεικνύει με τον πιο σκληρό αλλά απόλυτα αληθινό τρόπο την ουσία της τραγωδίας στην Τανάγρα, όπου έχασαν τη ζωή τους ο 40χρονος Επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας και ο 37χρονος Σμηναγός Δημήτρης Πέτρου. Δεν έπεσαν σε...

Επιλεγμένα Video