25 Σεπτεμβρίου 1974: Το πρώτο νόμιμο φύλλο του «Ριζοσπάστη»

Sep 25, 2026 | Ημερολόγιο | 0 comments

Ήταν 25 Σεπτέμβρη του 1974. Μόλις δύο εικοσιτετράωρα είχαν περάσει από την επίσημη κατάργηση του φασιστικού Νόμου 509 και τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ από την κυβέρνηση «εθνικής ενότητας».

Εκείνη τη μέρα, μέλη και φίλοι του ΚΚΕ κρατούσαν στα χέρια τους κάτι που τους είχε στερηθεί για 27 ολόκληρα χρόνια: το πρώτο νόμιμο και ελεύθερο φύλλο του «Ριζοσπάστη».

Για σχεδόν τρεις δεκαετίες, το όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ κυκλοφορούσε στην παρανομία. Τυπωνόταν σε παράνομα πιεστήρια και κρυφά τυπογραφεία, περνούσε από χέρι σε χέρι, διαβαζόταν στα κρυφά και μεταφερόταν με τον κίνδυνο της σύλληψης, των βασανιστηρίων, της εξορίας — ακόμη και του εκτελεστικού αποσπάσματος.

Γι’ αυτό και η εμφάνιση του «Ριζοσπάστη» στα περίπτερα, εκείνο το πρωινό του Σεπτέμβρη, δεν ήταν απλώς μια εκδοτική επανεμφάνιση. Ήταν ένα πολιτικό και ιστορικό γεγονός.

Ήταν η ζωντανή απόδειξη ότι ούτε η μετεμφυλιακή τρομοκρατία, ούτε το κράτος της Δεξιάς, ούτε οι διώξεις, οι φυλακές και οι εξορίες, ούτε η επτάχρονη αμερικανοκίνητη δικτατορία κατάφεραν να σβήσουν τη φωνή του ΚΚΕ.

Ο «Ριζοσπάστης» επέστρεφε στο φως ύστερα από 27 χρόνια παρανομίας. Και αυτή η επιστροφή δεν χαρίστηκε από κανέναν. Ήταν αποτέλεσμα των αγώνων και των κοινωνικών αντιστάσεων που έσπασαν στην πράξη το μετεμφυλιακό καθεστώς φόβου. Ήταν αποτέλεσμα του λαϊκού παράγοντα που, με κορυφαίο σταθμό την εξέγερση του Πολυτεχνείου, συνέβαλε αποφασιστικά στην κατάρρευση της δικτατορίας και στη μετάβαση στη μεταπολιτευτική αστική δημοκρατία.

Στις 25 Σεπτέμβρη του 1974, ο «Ριζοσπάστης» δεν επέστρεφε απλώς στα περίπτερα. Επέστρεφε από την παρανομία στην ιστορία. Και μαζί του επέστρεφε, νόμιμη πλέον, μια φωνή που για 27 χρόνια το κράτος προσπάθησε να φιμώσει – χωρίς ποτέ να τα καταφέρει.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Από τους αυλικούς στους γελωτοποιούς. Το πολιτικό θέαμα ως αμορτισέρ της κοινωνικής οργής

Η διαπίστωση ότι η αστική δημοκρατία στην Ελλάδα παράγει διαρκώς «αυλικούς» και «γελωτοποιούς» δεν είναι απλώς μια εύστοχη δημοσιογραφική ατάκα· είναι η αποτύπωση μιας βαθιάς δομικής σήψης. Τυπικά, η χώρα ξεμπέρδεψε με το παλάτι και τις αυλές του στο δημοψήφισμα του...

Το «γαλάζιο» πάρτι των απευθείας αναθέσεων, ο Πατούλης και οι «χρυσές» δουλειές της Medi Derma

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις των ιστοσελίδων iEidiseis και «Εφημερίδα των Συντακτών» ξεσκεπάζουν για άλλη μια φορά τη βαθιά σαπίλα του αστικού πολιτικού κατεστημένου και τον προκλητικό τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τον ιδρώτα του ελληνικού λαού. Στο επίκεντρο του νέου...

Το «αίτημα» της «Συμμαχίας Ελλήνων» και τα νομικά τείχη απέναντι στον νεοναζισμό

Το Γραφείο Τύπου του μορφώματος που συνδέεται πολιτικά με τον Ηλία Κασιδιάρη διακινεί ανακοίνωση-αίτημα, με την οποία ζητά να συμπεριληφθεί στις δημοσκοπήσεις που διενεργούνται. Στο κείμενό τους επικαλούνται τη «νόμιμη ίδρυση» του κόμματος από τον Σεπτέμβριο του 2025,...

Η θεατρική μεταφορά των «Δωσίλογων» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα Elephas tiliensis: Η ατιμωρησία που θεμελίωσε το μεταπολεμικό κράτος

Ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και επιδραστικά ιστορικά βιβλία των τελευταίων χρόνων, οι «Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, μεταφέρεται για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή από την πρωτοπόρα ομάδα Elephas tiliensis. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία και δραματουργική...

Εκδήλωση αφιερωμένη στον αγωνιστή γιατρό Κωστή Νικηφοράκη

Ο πολιτικός και πολιτιστικός χώρος Εξάντας που βρίσκεται στην οδό Βαθέος 20 στους Αμπελόκηπους, κοντά στον σταθμό του μετρό Αμπελοκήπων, οργανώνει την Τρίτη 29/9, μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση, αφιερωμένη στον αγωνιστή γιατρό Κωστή Νικηφοράκη, που χάσαμε τον Φλεβάρη του...

Το Αρλεκιν στην εποχή του εμφυλίου

Του Γ. Γ. Οπως το συνηθίζω, σχεδόν καθημερινά, επισκέπτομαι μια ιστοσελίδα στην οποία υπάρχουν δημοσιεύματα εφημερίδων περασμένων εποχών. Βασικά το κάνω για να ενημερώνω το αρχείο μου για ιστορικά γεγονότα, αλλά και γιατί από την ανάγνωση τέτοιων δημοσιευμάτων...

Νικηταράς (Πέθανε σαν σήμερα το 1849): Ενας από τους μεγαλύτερους ήρωες της επανάστασης του ’21 που το κράτος τον “αντάμειψε” με φυλακίσεις και μια άδεια επαιτείας

Του Γ. Γ. Ενα μικρό ιστορικό ανάγνωσμα με αφορμή ότι σαν σήμερα το 1849 πέθανε μια μεγάλη μορφή της επανάστασης του ’21. Αναφερόμαστε στον Νικήτα Σταματελόπουλο, που έμεινε στην ιστορία ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος. Το έχει η “μοίρα” αυτού του τόπου οι αγωνιστές που...

Μια ιστοριούλα με τον “αξιόπιστο” δημοσκόπο Στράτο Φαναρά

Πανηγυρίζουν σήμερα οι νεοδημοκράτες για τα ευρήματα δημοσκόπησης που έκανε για λογαριασμό του MEGA μια "από τις μεγαλύτερες ανεξάρτητες εταιρείες έρευνας αγοράς και δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα" όπως αυτοπαρουσιάζεται η Metron Analysis. Εμείς θα θυμίσουμε μια μικρή...

Το «κυνήγι μαγισσών» στο διαδίκτυο, η ποινικοποίηση της κριτικής και οι αστικές «ευαισθησίες»

Η πρόσφατη είδηση για τη μήνυση που κατέθεσαν στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος η νομική σύμβουλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Κατερίνα Φραγκάκη, και ο σύζυγός της, δημοσιογράφος Δημήτρης Χριστούλιας, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα: πού...

Δυο μέτρα και δυο σταθμά.

Γράφει ο mitsos175 «Ποιος έχει στο Σύνταγμα την αρμοδιότητα να δει αν πρέπει να ελεγχθούν; Η Βουλή. Τι λέει η Βουλή, δηλαδή η πλειοψηφία της; Ποιος είναι η πλειοψηφία της; Η ΝΔ. Τι αποφάσισε η Νέα Δημοκρατία; Ότι δεν θέλει να ελεγχθούν. Τέλος» Άδωνις Γεωργιάδης στις...

Επιλεγμένα Video