ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΗΣ PROTON BANK

*Του Μάνου Τσαλδάρη

Πληθαίνουν, όσο προχωρούν οι έρευνες, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα στο σκάνδαλο της Proton Bank και όπως αποκαλύπτει σήμερα η «Εφ.Συν.» δεν αποκλείεται ανάμεσα στους κατηγορούμενους να υπάρξουν άτομα όπως ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ο νυν διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) Γιώργος Προβόπουλος αλλά και ένας αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών ο οποίος ήταν σε θέση να σταματήσει την παράνομη πώληση των μετοχών της τράπεζας από την Πειραιώς στον Λαυρέντη Λαυρεντιάδη, εντούτοις δεν το έπραξε.

Οι ώς τώρα χειρισμοί της υπόθεσης, μάλιστα, φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις του διευθυντή του πολιτικού γραφείου του Αλέξη Τσίπρα, Νίκου Παππά, ο οποίος στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Εφ.Συν.» (20/8) ανέφερε ότι «αντί να ασκηθούν διώξεις [για τις ποινικές ευθύνες των υπευθύνων της ΤτΕ], η δικογραφία “ανακατεύεται” με άλλη υπόθεση [ώστε] τα στοιχεία […] να “χαθούν” στα χιλιάδες έγγραφα μια άλλης δικογραφίας».

Εντούτοις νέα στοιχεία αποκαλύπτονται από την έρευνα, με πλέον πρόσφατο το έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή της «Εφ.Συν», το οποίο περιέχει την απόφαση της 18ης Ιουνίου 2010 του υπουργείου Οικονομικών με την οποία ορίζονταν εκπρόσωποι του ελληνικού Δημοσίου σε οκτώ τράπεζες με σκοπό να προστατεύουν τα χρήματα καταθετών και μετόχων αλλά και εξασφαλίζουν τη φερεγγυότητα και την εύρυθμη λειτουργία τους.

Ανάμεσα λοιπόν στους διορισμένους, σύμφωνα με απόφαση που υπογράφεται από τον τότε υπουργό Οικονομικών Γιώργο Παπακωνσταντίνου και έγινε έπειτα από υπόδειξή τους από την Τράπεζα της Ελλάδος, είναι και ο εκπρόσωπος στην Proton Bank, που είναι ο αναπληρωτής καθηγητής Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Πειραιά Μανώλης Τσιριτάκης, ο οποίος είναι και μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της εισηγμένης εταιρείας Profile, η οποία ασχολείται με τη δημιουργία προγραμμάτων οικονομικού χαρακτήρα.

Ο νόμος βάσει του οποίου τοποθετήθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής είναι ο 3723 του 2008, σύμφωνα με τον οποίο (άρθρο 1, παρ 3) «ο αυτός έχει το δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και τους γενικούς διευθυντές και τους αναπληρωτές τους, με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών ή εφόσον κρίνει ότι η απόφαση αυτή δύναται να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα των καταθετών ή να επηρεάσει ουσιωδώς τη φερεγγυότητα και την εύρυθμη λειτουργία της Τράπεζας», ενώ παράλληλα «έχει πρόσβαση στα βιβλία και τα στοιχεία της Τράπεζας, για τους σκοπούς του παρόντος νόμου». Παρ’ όλα αυτά, ο… εκλεκτός, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, του διοικητή της ΤτΕ δεν αντελήφθη την υπεξαίρεση των 51 εκατ. ευρώ και δεν έκανε τίποτα για να τη σταματήσει.

Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, αφού -όπως προκύπτει από το πόρισμα που έστειλε στις 7 Μαΐου 2013 ο επίκουρος εισαγγελέας Οικονομικού Εγκλήματος Γιώργος Καλούδης προς τον τότε εισαγγελέα Εφετών αρμόδιο για το Οικονομικό Εγκλημα Γρηγόρη Πεπόνη- ήδη από τις 30 Μαρτίου 2010 η Επιτροπή Τραπεζικών και Πιστωτικών Θεμάτων της ΤτΕ «ενέκρινε την απόκτηση ειδικής συμμετοχής ποσοστού 31,31% στο μετοχικό κεφάλαιο της “PROTON ΤΡΑΠΕΖΑΣ Α.Ε.” από τον Λαυρέντιο Λαυρεντιάδη». Ανάμεσα, μάλιστα, στα άτομα που ενέκριναν την πώληση ήταν και ο ίδιος ο πρόεδρος της ΤτΕ Γ. Προβόπουλος.

Ολα τα ανωτέρω συνέβησαν παρότι στις 30/12/2009 με επιστολή της η διεύθυνση Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος της Τράπεζας διευκρίνιζε ότι «η ΤτΕ διατηρεί το δικαίωμα να μην εγκρίνει την απόκτηση της ειδικής συμμετοχής» ενώ την ίδια ημέρα στην ίδια συνεδρίαση στο πρώτο θέμα που συζητήθηκε διαπιστώθηκε υφιστάμενο ΜΧΑ (Μεγάλο Χρηματοδοτικό Ανοιγμα) της τάξης των 168 εκατ ευρώ προς τον Λαυρεντιάδη. Το σχετικό, μάλιστα, έγγραφο που αποδεικνύει τη συζήτηση του θέματος, όπως αναφέρουν αξιόπιστες πηγές, δεν προσκομίστηκε από την Τράπεζα στη δικογραφία.

Η έγκριση της αγοράς, όμως προκύπτει ακόμη από το πόρισμα Καλούδη, έγινε παρότι μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση της Επιτροπής Τραπεζικών και Πιστωτικών Θεμάτων (στις 29/3/2010) σε ενημερωτικό σημείωμα της Διεύθυνσης Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος αναγράφεται ότι η αγορά της Τράπεζας «κατά τη συνήθη επιχειρηματική τακτική του κ. Λαυρεντιάδη, έγινε με δανεικά κεφάλαια». Στις αρχές του ίδιου μήνα, από την ίδια Διεύθυνση είχε σταλεί ακόμη ένα ενημερωτικό σημείωμα όπου αναφερόταν ότι «η μεταφορά των ποσών των δανείων που καταβλήθηκαν για τις εξαγορές έγινε διά μέσου λογαριασμών από τους οποίους δεν υπήρχε λόγος να διέλθουν». Χαρακτηριστικά σημειώνεται στο έγγραφο «ότι ένα από τα παραπάνω δάνεια αποτελεί δάνειο της Τράπεζας Αττικής προς τη ΒΛΦ ποσού 15 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε με μια αρνητική και μια θετική εισήγηση, χωρίς επαρκή αξιολόγηση και με έγκρισή του υπό τον κ. Δ. Κολλίτζα, μια μέρα πριν αυτός παραιτηθεί από τη θέση του Δ/ντος Συμβούλου της Τράπεζας Αττικής». Λίγες ημέρες αργότερα, ο τελευταίος βρέθηκε στο τιμόνι της Proton.

Στο πόρισμα αναφέρεται επίσης ότι παρότι οι ελεγκτές της Τράπεζας διαπίστωσαν πως τα κεφάλαια για την εξαγορά προήλθαν από αλυσιδωτά δάνεια και αδιαφανείς πηγές, τα αρμόδια όργανα ενέκριναν την εξαγορά. Εξαγορά για την οποία, κατά τον συντάκτη του, θα μπορούσε να έχει ασκηθεί στα στελέχη της ΤτΕ δίωξη για απιστία. Αυτή, σύμφωνα με τον κ. Καλούδη, συντελέστηκε καθώς κατά «το άρθρο 390 του Ποινικού Κώδικα με περιουσιακή ζημιά που υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ δύναται να τελεστεί όχι μόνο με τις θετικές ενέργειες που αναφέρονται παραπάνω, αλλά και με παράλειψη».

Ευθύνες στον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργο Προβόπουλο επιρρίπτει στο συμπληρωματικό απολογητικό υπόμνημα που υπέβαλε ο ίδιος ο Λαυρέντης Λαυρεντιάδης στη 2η ειδική ανακρίτρια Ιωάννα Χατζάκη, όταν στις 20 Αυγούστου τον επισκέφτηκε στο ψυχιατρείο των φυλακών Κορυδαλλού όπου κρατείται προσωρινά. Σε αυτό ο επιχειρηματίας υποστηρίζει ότι η αγορά έγινε με την καθοδήγηση του Γ. Προβόπουλου, ο οποίος και φέρεται να του υπέδειξε τον Τρύφωνα Κολλίτζα ως τον κατάλληλο άνθρωπο για τη διοίκησή της. Ισχυρίζεται επίσης ότι τα πάντα στην υπόθεση της Proton -μεταβολές στο οργανόγραμμα, στην σύνθεση των επιτροπών πιστοδοτήσεων κ.λπ- έγιναν καθ’ υπόδειξιν της ΤτΕ, που ενέκρινε όλες τις κινήσεις, και προσωπικά του Γ. Προβόπουλου. Υπέβαλε μάλιστα στην ανακρίτρια αίτημα να γίνει ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη ώστε να επιβεβαιωθούν εκείνες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί αλλά αγνοήθηκαν, όπως υποστηρίζει, από τις αρχές γιατί αποδείκνυαν τον δόλο αυτών που συνέταξαν το πόρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος.

*Δημοσιεύτηκε στην Εφημερία των Συντακτών τη Δευτέρα 9/9/2013