“Για πρώτη φορά συνειδητοποιώ ότι η κυβέρνηση κατέχει πραγματικά μονάχα ένα μικρό μέρος της πρωτεύουσας, το ένα έκτο λέει ένας Άγγλος ανταποκριτής” (Γ.Θεοτοκάς, 11 Δεκέμβρη 1944):

Σαν σήμερα, 11 Δεκέμβρη 1944, με νυχτερινή επίθεση, τμήματα του 4ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ προωθούνται μέχρι την Ομόνοια, η οποία είχε περιφραχθεί με συρματόπλεγμα και διέθετε καλά οργανωμένη άμυνα. Ακολουθούν σφοδρές συγκρούσεις και ο ΕΛΑΣ καταλαμβάνει όλους τους γύρω δρόμους από την πλατεία. Επίσης, καταλαμβάνει την περιοχή γύρω από τις στήλες του Ολυμπίου Διός, καθώς και το Πολυτεχνείο, ενώ κυριεύτηκαν το Δ’ Αστυνομικό Τμήμα και η Τροχαία, τη δύναμη της οποίας αποτελούν κυρίως “Μπουραντάδες”, συνεργάτες των ναζί. Αυτοί ήταν από τις δυνάμεις που άνοιξαν πυρ κατά των αόπλων διαδηλωτών στο Σύνταγμα στις 3 του Δεκέμβρη.

Οι Άγγλοι προσπαθούν να καταλάβουν το Παγκράτι εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση στην περιοχή του Βατραχονησιού. Την περιοχή είχε αναλάβει να υπερασπίσει ο ΕΛΑΣ του Βύρωνα, του Παγκρατίου και της Γούβας, ενισχυμένος και από τμήματα του 6ου Συντάγματος Κορινθίας. Ακολουθούν άγριες μάχες. Τα Αγγλικά τεθωρακισμένα κατορθώνουν για λίγο να περάσουν τον Ιλισσό, καθηλώνονται όμως από τα βαριά ταχυβόλα του ΕΛΑΣ και αναγκάζονται να υποχωρήσουν.

Ο ΕΛΑΣ αποκρούει και την επίθεση των βρετανών στο Νοσοκομείο “Σωτηρία”.

Την ίδια μέρα, 11 Δεκέμβρη, φτάνουν στην Αθήνα ο Χάρολντ Αλεξάντερ, διαδέχθηκε το στρατηγό Ουίλσον στη Ανώτατη Διοίκηση Συμμαχικών Δυνάμεων Μεσογείου) και ο Μαμίλλαν, (Χάρολντ Μακμίλλαν, υπουργός για τη διοίκηση Μεσογείου, πρωθυπουργός Μ.Βρετανίας το 1957-1963.

Επιβαίνοντες τανκς, διήνυσαν το “τρελό μίλι”( the mad mile)της Λεωφόρου Συγγρού. Στο Γενικό Στρατηγείο, ενημερώθηκαν από τον Στρατηγό Σκόμπυ και ακολούθησε σύσκεψη στην Βρετανική Πρεσβεία.

Για τους Άγγλους ιμπεριαλιστές τα πράγματα “δεν θα μπορούσαν να ήταν χειρότερα”, όπως θα σημειώσει αργότερα ο Μακμίλλαν. Οι Άγγλοι εισβολείς υποτίμησαν τον ΕΛΑΣ και θεωρούσαν ότι με τις πρώτες στρατιωτικές επιχειρήσεις θα πετύχαιναν τους στόχους τους. Όμως, τα πράγματα εξελίσσονται διαφορετικά. Παρά την μεγάλη κινητοποίηση των πανίσχυρων δυνάμεων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, την απόσπαση τμημάτων από μέτωπα του πολέμου (που συνεχιζόταν), τις επιχειρήσεις της RAF, τα τεθωρακισμένα κ.α, τα Βρετανικά στρατεύματα έχουν υποχρεωθεί σε έναν ταπεινωτικό περιορισμό και κατέχουν μόνο ένα μικρό τμήμα του κέντρου (Αυτό που ο λαός ονόμαζε “Σκομπία”) και ένα τμήμα του Πειραιά.

Το αεροδρόμιο του Τατοϊου έχει χαθεί, τα στρατεύματα στα προάστια έχουν αποκοπεί. Οι Βρετανικές δυνάμεις δεν ελέγχουν ούτε το λιμάνι του Πειραιά και αναγκαστικά χρησιμοποιούν τις ακτές του ανοικτού όρμου του Φαλήρου.Το εργοστάσιο της “Power” βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ΕΛΑΣ.

Τα εφόδια των Άγγλων επαρκούν για πέντε ημέρες, τα τρόφιμα για οκτώ. Για να έρθουν Αγγλικές ενισχύσεις χρειάζονται δεκαπέντε. Ο Σκόμπι αρχίζει να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των Βρετανικών δυνάμεων από την Αθήνα, μέχρι τουλάχιστον να συγκεντρωθούν ενισχύσεις. Παρουσιάζει τα παραπάνω στο πολεμικό συμβούλιο στις 11 Δεκεμβρίου.

Οι “πατριώτες” των Ελληνικών αστικών δυνάμεων ξέρουν ότι χωρίς τους Άγγλους εισβολείς δεν πρόκειται να αντέξουν πάνω από μερικές ώρες. Ο Διοικητής της Ορεινής Ταξιαρχίας Συνταγματάρχης Θ. Τσακαλώτος, αντιδρά έντονα στο ενδεχόμενο αποχώρησης των Άγγλων και ενημερώνει και τον Γ. Παπανδρέου. Έντονα όμως αντέδρασε και το Λονδίνο, που διέταξε τον Σκόμπι να κρατήσει πάση θυσία τις θέσεις του μέχρι να καταφθάσουν οι ενισχύσεις.

Στον Πειραιά, το Πολεμικό Ναυτικό των Βρετανών βομβαρδίζει συνοικίες και το Τζάννειο Νοσοκομείο. Μόνο στο κέντρο του Πειραιά υπήρξαν 150 τραυματίες. 11 Δεκέμβρη 1944 ο φιλελεύθερος λογοτέχνης (και το 1945-1946/1952-1953 διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου) Γιώργος Θεοτοκάς γράφει στις ημερολογιακές σημειώσεις του: “Εγώ δε βλέπω .. παρά μια ανεπάρκεια των Άγγλων .. ο ΕΛΑΣ μάχεται άλλωστε με ηρωισμό αναμφισβήτητο και μ’ ένα ιδεολογικό πάθος που δεν το περιμέναμε από σύγχρονους Έλληνες. Και με μιάν αγριότητα που κι αυτήν δεν την περιμέναμε”.

Πηγή: Praxis Review – twitter