Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Με αφορμή τη σφοδρή επίθεση που εξαπέλυσε η Ζωή Κωνσταντοπούλου κατά του Αλέξη Τσίπρα, ίσως αξίζει να ξαναφέρουμε στη μνήμη μας ορισμένα γεγονότα που πέρασαν σχεδόν αθόρυβα, παρότι αγγίζουν τον πυρήνα της λειτουργίας του ίδιου του κράτους.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας αποκάλυψε ότι τον Μάρτη του 2015, όταν βρισκόταν στην προεδρία της Βουλής, κλήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου από τον τότε πρωθυπουργό. Όπως η ίδια ισχυρίζεται, ο Αλέξης Τσίπρας ξεφύλλιζε φακέλους παρακολουθήσεων της ΕΥΠ που του είχε παραδώσει ο διοικητής της υπηρεσίας, Γιάννης Ρουμπάτης. Σύμφωνα με την Κωνσταντοπούλου, ο πρωθυπουργός της παρουσίασε υλικό υποκλοπών και πληροφορίες που προέρχονταν από παρακολουθήσεις, επιχειρώντας να την «συνετίσει» ή να την «φοβίσει». Η απάντησή της ήταν ότι βρισκόταν ήδη σε έναν επικίνδυνο δρόμο, έναν δρόμο που οδηγεί στην αγκαλιά του παρακράτους.

Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν κάθε λέξη αυτής της περιγραφής ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όμως το περιστατικό δεν εμφανίζεται σε πολιτικό κενό.

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, στο βιβλίο του «Adults in the Room», περιγράφει ένα βαθύ και αδιαφανές πλέγμα εξουσίας, ένα «κράτος μέσα στο κράτος», που λειτουργούσε ακόμη και εναντίον της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Ένα δίκτυο μηχανισμών που δεν λογοδοτούσε σε κανέναν εκλεγμένο θεσμό και στο οποίο η ΕΥΠ κατείχε κεντρική θέση.

Την ίδια περίοδο, το περιοδικό Hot Doc αποκάλυπτε την ύπαρξη μιας «ιδιωτικής ΕΥΠ μέσα στην ΕΥΠ». Μιλούσε για την περιβόητη ομάδα «ΟΛΕΦ», ένα κύκλωμα που φερόταν να δρα ανεξέλεγκτα, εμπλεκόμενο σε παρακολουθήσεις, εκβιασμούς, εμπορία πληροφοριών και σχέσεις με οικονομικά συμφέροντα.

Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.

Αν όλα αυτά ήταν γνωστά ήδη από το 2015, γιατί δεν ξηλώθηκε αυτός ο μηχανισμός;

Γιατί ο Γιάννης Ρουμπάτης, προσωπική επιλογή του Αλέξη Τσίπρα για τη διοίκηση της ΕΥΠ, παρέμεινε στη θέση του επί χρόνια χωρίς να υπάρξει καμία ουσιαστική κάθαρση;

Γιατί ουδέποτε πληροφορηθήκαμε ποιοι ακριβώς δρούσαν μέσα σε αυτούς τους μηχανισμούς και ποια συμφέροντα εξυπηρετούσαν;

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό αν αναλογιστούμε ότι ο Ρουμπάτης δεν ήταν κάποιος άγνωστος υπηρεσιακός παράγοντας. Ήταν ένα πρόσωπο με βαθιές διασυνδέσεις στο πολιτικό, δημοσιογραφικό και κρατικό σύστημα. Ένας άνθρωπος του οποίου η διαδρομή διασταυρώθηκε επί δεκαετίες με τα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Και φτάνουμε στο καλοκαίρι του 2020.

Στις 5 Ιούλη εκείνης της χρονιάς το Documento κυκλοφόρησε με το εκρηκτικό πρωτοσέλιδο: «Είναι σκέτο (γαλάζιο) παρακράτος».

Το εξώφυλλο υποσχόταν συγκλονιστικές αποκαλύψεις. Μιλούσε για «παιδεραστές υπουργούς», «μαφιόζους αστυνομικούς» και «εξαγορασμένους αρεοπαγίτες». Παρουσίαζε ένα σκηνικό γενικευμένης σήψης, όπου πολιτική εξουσία, αστυνομία, δικαστικό σώμα και παρακρατικοί μηχανισμοί εμφανίζονταν να συνυπάρχουν σε μια ενιαία αλυσίδα διαφθοράς.

Αν πράγματι υπήρχαν τέτοια στοιχεία, τότε επρόκειτο για πολιτικό σεισμό.

Αν δεν υπήρχαν, τότε επρόκειτο για μια τεράστια πολιτική απάτη.

Το παράδοξο είναι ότι ούτε το ένα ούτε το άλλο αποδείχθηκε ποτέ.

Οι αποκαλύψεις που υποτίθεται ότι θα συγκλόνιζαν τη χώρα δεν ήρθαν ποτέ στο φως. Οι υποσχέσεις για ονόματα, στοιχεία και ντοκουμέντα εξαφανίστηκαν μέσα στη συνηθισμένη ομίχλη της πολιτικής επικαιρότητας. Και λίγα χρόνια αργότερα η Νέα Δημοκρατία θριάμβευσε εκλογικά με ποσοστό 40,56%.

Κι έτσι μένει μετέωρο ένα θεμελιώδες ερώτημα:

Τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στην ΕΥΠ;

Πόσοι πολιτικοί, επιχειρηματίες, δικαστικοί, αστυνομικοί και δημοσιογράφοι έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο των παρακολουθήσεων;

Πόσα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί;

Ποιοι τα διαχειρίζονται;

Και κυρίως: ποιοι τα χρησιμοποιούν και για ποιο σκοπό;

Γιατί ανεξάρτητα από το αν κυβερνά η Νέα Δημοκρατία, ο ΣΥΡΙΖΑ ή οποιοδήποτε άλλο κόμμα, οι φάκελοι παραμένουν κλειστοί, οι μηχανισμοί ανέγγιχτοι και οι πρωταγωνιστές προστατευμένοι.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει «γαλάζιο παρακράτος», «πράσινο παρακράτος» ή «ροζ παρακράτος».

Το πρόβλημα είναι ότι εδώ και δεκαετίες φαίνεται να επιβιώνει ένα διακομματικό, βαθύ κράτος, το οποίο γνωρίζει τα πάντα για όλους, αλλά δεν λογοδοτεί σε κανέναν.

Και όσο οι πολίτες πληροφορούνται μόνο όσα επιλέγουν να διαρρεύσουν οι εκάστοτε μηχανισμοί εξουσίας, η δημοκρατία θα παραμένει όμηρος των μυστικών υπηρεσιών, των σκοτεινών φακέλων και των αόρατων κέντρων που κινούν τα νήματα πίσω από την αυλαία.

Και πάμε τώρα εκεί που θέλω να καταλήξω. Μετά το ρωτοσέλιδο δημοσίευμα του Documento της 5 Ιούλη 2020 η περιέργεια μου έχει χτυπήσει κόκκινο το ίδιο και η διάθεση για ρεπορτάζ, όπως θα έλεγαν και οι καθώς πρέπει δημοσιογράφοι.

Εύκολα εντοπίζεις δυο νεοδημοκράτες, έναν υφυπουργό και έναν βουλευτή σαν παιδεραστές, χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα πληροφορείσαι για μπατσάδικο κύκλωμα που λυμαίνεται την νύχτα, ενώ δεν χρειάζεται να καταβάλεις ιδιαίτερη προσπάθεια για να πληροφορηθείς ποιοι είναι οι αργυρώνητοι αρεοπαγίτες.