Γράφει ο Συνεργάτης

Τώρα που υπάρχει αποκλιμάκωση στην σύρραξη ΗΠΑ-Ιράν και οι δύο πλευρές εμφανίζονται νικήτριες: Ο Τραμπ και η αμερικανική πλευρά το παρουσιάζουν ως «μεγάλη συμφωνία», «ολοκληρωτική νίκη» ή διπλωματική επιτυχία που ανοίγει τον δρόμο για αποπυρηνικοποίηση χωρίς περαιτέρω πόλεμο. Το Ιράν το παρουσιάζει ως «ιστορική νίκη» του άξονα αντίστασης: άντεξε τους βομβαρδισμούς, έκλεισε τον Ορμούζ και ανάγκασε τις ΗΠΑ σε διαπραγμάτευση και παραχωρήσεις (χαλάρωση κυρώσεων, άνοιγμα Στενών μέσω συμφωνίας)

Τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;

Αν εξετάσει κανείς τα γεγονότα χωρίς τα φίλτρα της δυτικής προπαγάνδας, το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο. Το Ιράν μπορεί να θεωρηθεί νικητής. Οχι μόνο δεν κατέρρευσε, όπως επιδίωκε ο άξονας ΗΠΑ – Ισραήλ αλλά βγήκε από τη σύγκρουση διατηρώντας όλα τα βασικά στρατηγικά του στηρίγματα.

Πρώτα απ’ όλα, το καθεστώς παρέμεινε όρθιο. Ούτε πραξικόπημα υπήρξε, ούτε λαϊκή εξέγερση, ούτε αλλαγή εξουσίας. Ένας από τους βασικούς -έστω και ανομολόγητους- στόχους της αμερικανοϊσραηλινής στρατιωτικής πίεσης ήταν να προκληθεί εσωτερική αποσταθεροποίηση. Αυτό δεν συνέβη.

Δεύτερον, παρά τα πλήγματα που δέχτηκε, το Ιράν διατήρησε την κρατική και στρατιωτική του συνοχή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν πέτυχαν την πλήρη αποσυναρμολόγηση των στρατιωτικών και πυρηνικών του δυνατοτήτων, παρά τις θριαμβολογίες που ακούστηκαν. Ακόμα και δυτικές αναλύσεις αναγνωρίζουν ότι το πυρηνικό ζήτημα παραμένει ανοιχτό και μεταφέρεται ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Τρίτον, η Τεχεράνη αξιοποίησε το Στενό του Ορμούζ ως ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί. Η δυνατότητα να επηρεάζει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη υποχρέωσε τις ΗΠΑ να αναζητήσουν συμβιβασμό και όχι στρατιωτική κλιμάκωση χωρίς τέλος. Η επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας συνδέθηκε με παραχωρήσεις και συζητήσεις για κυρώσεις, αποδεικνύοντας ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει γεωπολιτικούς μοχλούς πίεσης.

Τέταρτον, το Ιράν κέρδισε το πολυτιμότερο αγαθό σε κάθε διεθνή αντιπαράθεση: χρόνο. Χρόνο για ανασυγκρότηση, χρόνο για διπλωματικές κινήσεις, χρόνο για να αναζητήσει οικονομική ανάσα μέσα από τη μερική χαλάρωση των πιέσεων και την επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων.

Αντίθετα, οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν κανέναν από τους μεγάλους στόχους που είχαν τεθεί στο προσκήνιο. Δεν υπήρξε αλλαγή καθεστώτος. Δεν υπήρξε ολοκληρωτική εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος. Δεν υπήρξε στρατηγική συνθηκολόγηση της Τεχεράνης. Αντί γι’ αυτό, η Ουάσιγκτον βρέθηκε ξανά να διαπραγματεύεται με το ίδιο καθεστώς που υποτίθεται ότι ήθελε να γονατίσει.

Γι’ αυτό και αρκετοί αναλυτές στη Δύση παραδέχονται ότι, αν ο στόχος ήταν η πλήρης υποταγή του Ιράν, η επιχείρηση απέτυχε. Και αν κρίνουμε το αποτέλεσμα από το ποιος διατήρησε τα βασικά του πλεονεκτήματα και ποιος αναγκάστηκε να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τότε η εικόνα απέχει πολύ από το αφήγημα της «αμερικανικής νίκης».

Η ιστορία έχει δείξει ότι στους πολέμους δεν κερδίζει πάντα αυτός που ρίχνει τις περισσότερες βόμβες. Συχνά κερδίζει εκείνος που παραμένει όρθιος όταν καταλαγιάσει ο καπνός.