Ηταν µια συνηθισμένη µέρα στο κέντρο των Ιωαννίνων. Αρχές Νοεμβρίου. Είχε συννεφιά και
ψιλόβροχο, το πρώτο φως πάλευε να αντιταχθεί στην καταχνιά και η πόλη ξυπνούσε ράθυµα για την
τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν από το Σαββατοκύριακο.

∆ύο νεαροί άνδρες µε συνοδηγό τους ένα κουτάβι διέσχισαν µε το αυτοκίνητό τους τη λεωφόρο ∆ωδώνης, µε άλλα λόγια τον κεντρικό δρόμο της πόλης, και στάθμευσαν λίγο µετά το δικαστικό µέγαρο. Αφησαν τον σκύλο στο αυτοκίνητο, αφού δεν είχαν σκοπό να καθυστερήσουν, κλείδωσαν
πόρτες και παράθυρα και ξεκίνησαν να κινούνται προς το κέντρο των Ιωαννίνων. Φορούσαν στολές παραλλαγής και φαίνονταν οπλισμένοι, όμως η εικόνα τους κάθε άλλο παρά ξένιζε, προβλημάτιζε ή σόκαρε όσους τους συναντούσαν.

Στα τέλη του 1991 πλήθος στρατιωτικών δυνάμεων είχε εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα της Ηπείρου λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στην πρώην Γιουγκοσλαβία, οπότε το θέαμα δύο οπλοφόρων ανδρών ήταν µάλλον σύνηθες.

Οι δύο αξιωματούχοι έφτασαν έξω από το κατάστημά της Εµπορικής Τράπεζας λίγο πριν από τις 8 και περίμεναν στωικά το άνοιγµά του. Ηταν οι πρώτοι πελάτες της ημέρας.
Με το άνοιγμα του υποκαταστήµατος ο ένας κατευθύνθηκε προς το ταμείο, ενώ ο δεύτερος στάθηκε µπροστά στην κυλιόμενη είσοδο κραδαίνοντας ένα υποπολυβόλο Uzi. «Ληστεία!» είπαν. Η τύχη ήταν µε το µέρος τους αφού το χρηματοκιβώτιο όχι µόνο ήταν γεμάτο αλλά και ανοιχτό.

Ο ταμίας ξεκίνησε να γεμίζει βιαστικά την τσάντα που είχε τοποθετήσει µπροστά του ο ένας, ο πιο µικρόσωμος το δέµας, ένοπλος. Ενώ µε κεκτημένη ταχύτητα και σπουδή ετοίμαζε τη λεία, διαπίστωσε πιθανότατα µε τρόμο πως η τσάντα δεν χωρούσε άλλες δεσμίδες χαρτονομισμάτων. Το είπε στον ληστή, που περίμενε µάλλον ήρεμος και χαλαρός στην άλλη πλευρά του ταμείου. «Μη φοβάσαι, δεν είμαστε άπληστοι», του απάντησε µε περίσσευμα αυτοσαρκασμού και coolness παράταιρο για την οριακή κατάσταση που λογικά δημιουργεί το πλιάτσικο σε ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.

Οι δύο στρατιωτικοί, που τελικά δεν ήταν τίποτα παραπάνω από δύο αριστοτεχνικά µεταµφιεσµένοι αλλά και µεθοδικά προετοιμασμένοι ληστές, έφυγαν τελικά ανενόχλητοι από την τράπεζα, χωρίς να χύσουν στάλα ιδρώτα, πήραν το αυτοκίνητό τους και χάθηκαν µαζί µε το κατοικίδιό τους στα βουνά της Πίνδου.

«Ο καλός ληστής»

Αυτή είναι µόλις µία από τις δεκάδες µυθιστορηµατικής κοπής ιστορίες που ακολουθούν τον Βασίλη Παλαιοκώστα σαν το πιστό κουτάβι του. Πρόκειται για τη ληστεία που διέπραξε µαζί µε τον µέντορα και καθοδηγητή του Κώστα Σαµαρά στις 8 Νοεμβρίου του 1991 στα Γιάννενα µε λεία 24 εκατ. δραχμές, λίγους µόλις µήνες πριν από τη θρυλική πια κλοπή στην Εθνική Τράπεζα της Καλαµπάκας τον Ιούνιο
του 1992. Θα µπορούσε να πει κανείς ότι ήταν απλώς προετοιμασία ή η προθέρμανση για τη µμεγαλύτερη ληστεία χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στα ελληνικά χρονικά, εκείνη που έμελλε να καταγραφεί ως magnum opus στο ποινικό µητρώο του διάσημου (πια) Τρικαλινού ληστή χάρη στα
125 εκατ. δραχµές που του απέφερε, αλλά και στο γεγονός ότι το αστυνομικό τμήμα της περιοχής δεν ήταν ούτε ένα τσιγάρο δρόµος από τον τόπο του εγκλήματος.

Η συγκεκριμένη αφήγηση µαζί µε πολλές ακόμα για τα έργα και τις ημέρες του Βασίλη Παλαιοκώστα συμπυκνώνονται στα 8 επεισόδια της σειράς podcast «Outlaws – The Good Thief», το πρώτο από τα οποία κυκλοφόρησε µόλις στις 12 Ιουλίου και κατάφερε να κατακτήσει µεµιάς την κορυφή της ακροαματικότητας σε Ηνωµένες Πολιτείες της Αμερικής και Ευρώπη. Ναι, πρόκειται το δίχως άλλο για µια από τη ζωή βγαλμένη ιστορία, γεμάτη παρανομίες, καταδιώξεις, αποδράσεις, δεξιοτεχνικές µεταμφιέσεις και µμπόλικους θρύλους γύρω από το όνομα του βασικού πρωταγωνιστή της, έχει
δηλαδή απαράµιλλη µαγιά για virality.

Εκείνο όμως που την κάνει πραγματικά ακαταμάχητη είναι το γεγονός ότι ο Βασίλης Παλαιοκώστας παραμένει άφαντος εδώ και 5.264 ημέρες, από τις 22 Φεβρουαρίου 2009, όταν και απέδρασε για δεύτερη φορά από αέρος (µε ελικόπτερο) από τις Φυλακές Κορυδαλλού, και είναι επικηρυγμένος από τη Europol για 1 εκατ. ευρώ.

Οι παραγωγοί

Την παραγωγή του podcast για τον «Καλό Ληστή» Παλαιοκώστα υλοποίησε η αμερικανική εταιρεία Kaleidoscope, δημιουργοί της οποίας είναι ο βραβευμένος µε Emmy δημοσιογράφος Οζ Γούλοσιν, ο πρώην Senior Vice President της iHeartMedia Μανγκές Χατικουντούρ και η πρώην αντιπρόεδρος του Vice Media Group Κέιτ Οσµπορν.

Η προϋπηρεσία και η εμπειρία τους σε µεγάλους και έγκριτους δημοσιογραφικούς οργανισμούς προϊδεάζει για την αρτιότητα του αποτελέσματος, αλλά και την ενδελεχή έρευνα που έχει προηγηθεί. Αλλωστε και µόνο οι 20 µήνες που χρειάστηκαν για την ολοκλήρωση του ηχητικού ντοκιμαντέρ είναι ενδεικτικοί της σοβαρότητας µε την οποία προσέγγισε το θέμα η ομάδα παραγωγής αλλά και των εγγενών δυσκολιών του.

Πώς στην ευχή όμως τα έργα και οι ημέρες του Βασίλη Παλαιοκώστα, ενός διαβόητου ληστή από τις εσχατιές των Βαλκανίων, έφτασαν στα αυτιά της αμερικανικής ομάδας; Για τις… συστάσεις ευθύνεται ένας Ελληνας ο οποίος εργάζεται ως επικεφαλής επιχειρηματικών υποθέσεων στην Kaleidoscope.
Ο Κωνσταντίνος Λινός ήταν εκείνος που έριξε στο τραπέζι την ιδέα και το όνομα του υπ’ αριθµόν ένα καταζητούμενου στην Ελλάδα. Οι συνεργάτες του, ειδικά όταν έμαθαν για τις δύο αποδράσεις-καρµπόν από τις Φυλακές Κορυδαλλού το 2006 και το 2009, δεν είχαν άλλη επιλογή από απλώς να ιχνηλατήσουν στα βήματα του εξαφανισμένου από προσώπου γης εγκληματία.

Φυσικά, η πρώτη ερώτηση που γλιστρά αυθόρμητα στη γλώσσα όταν έχεις απέναντί σου έναν άνθρωπο που συµµετείχε στο εν λόγω ηχητικό ντοκιμαντέρ είναι εάν η ομάδα κατάφερε να εντοπίσει και να µιλήσει µε τον ίδιο τον Βασίλη Παλαιοκώστα. «Τον ψάχνουμε κι εμείς», λέει ο Κωνσταντίνος Λινός. «∆εν τον βρήκαμε. Οµως έχουμε εντοπίσει πολλούς συνεργούς του – και βέβαια έχουμε µιλήσει µε ανθρώπους που τον καταδιώκουν από την Αστυνομία και την Αντιτροµοκρατική Υπηρεσία».

Αραγε θα ήθελαν ο Παλαιοκώστας να ακούσει τα 8 επεισόδια διάρκειας κατά µέσο όρο 40 λεπτών που αποπειρώνται να σκιαγραφήσουν το προφίλ του; «Νοµίζω πως ναι. Και ελπίζω να εντυπωσιαστεί από το βάθος της έρευνας και την ειλικρίνεια της δημοσιογραφίας µας. Σίγουρα υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα τόσο για τις πράξεις του όσο και για τις προθέσεις του που θα θέλαμε τον ρωτήσουμε απευθείας», καταλήγει ο κ. Λινός.

Υπογραµµίζει ακόμα πως όταν µοιράστηκε την ιδέα του µε φίλους και γνωστούς στην Ελλάδα, υπήρξαν δύο ειδών αντιδράσεις. Από τη µία πολλοί αναρωτήθηκαν γιατί να δημιουργηθεί ένα ντοκιμαντέρ για έναν εγκληματία, από την άλλη υπήρχαν εκείνοι που γοητεύονται από τους μύθους
που διακινούνται µε το καντάρι για εκείνον.

Φιλανθρωπίες και θρύλοι

Είναι για παράδειγμα ευρέως διαδεδομένος ο θρύλος ότι αφού η ομάδα του Παλαιοκώστα έκλεψε ένα φορτηγάκι µάρκας Nissan και το χρησιμοποίησε µετά τη διαφυγή της από τη µεγάλη ληστεία στην Καλαµπάκα, το επέστρεψε λίγες ημέρες αργότερα στον κάτοχό του όχι µόνο πλυμένο και γυαλισμένο,
αλλά και µε 150.000 δραχμές κρυµµένες κάτω από το πατάκι του οδηγού. Λέγεται µάλιστα ότι στη συγκεκριμένη ληστεία, στην οποία συνεργοί ήταν ο Νίκος Παλαιοκώστας και ο καθοδηγητής των δύο αδελφών Κώστας Σαµαράς, ο Βασίλης έκανε καλαμπούρια µε τους πελάτες της τράπεζας, οι οποίοι
του εύχονταν «καλοφάγωτα και σε καλή µεριά», ενώ είναι γνωστό ότι κατά τη φευγιό τους οι τρεις ληστές πετούσαν πίσω τους χαρτονομίσματα εν είδει τρολιάς. Τι τρολιά όµως!
Αξίας περίπου 90 εκατ. δραχµών.

Επιπλέον, διακινείται έντονα η φήμη ότι µε τα χρήματα που αποκόμισε από τις ληστείες και τις δύο απαγωγές -των βιομηχάνων Αλέξανδρου Χαΐτογλου τον ∆εκέµβριο του 1995 και Γιώργου Μυλωνά τον Ιούνιο του 2008- ο Βασίλης Παλαιοκώστας προίκιζε φτωχές συντοπίτισσές του και βοηθούσε πολίτες σε ανάγκη.
Ναι, αυτές είναι µόνο µερικές από τις αμέτρητες αφηγήσεις που έχουν κάνει πολλούς να θεωρούν τον Βασίλη Παλαιοκώστα έναν σύγχρονο Ροµπέν των ∆ασών.

Πάντως, ο κ. Λινός διευκρινίζει ότι η ομάδα του δεν κατάφερε να βρει και να µιλήσει µε κανέναν από τους άµεσα ευεργετηθέντες από τον ληστή, παρά µόνο φίλους φίλων και γνωστούς γνωστών που
ισχυρίζονται ότι βοηθήθηκαν από εκείνον. Σε κάθε περίπτωση, πολλοί τον θεωρούν καλό κλέφτη, έναν άγιο που κατέβαινε κάθε τόσο από τα βουνά της ιδιαίτερης πατρίδας του, τα οποία γνωρίζει όσο λίγοι, στα εγκόσμια για να πάρει από τους έχοντες και να µοιράσει τη λεία του στους αναξιοπαθούντες.
Αυτός εξάλλου είναι και ο τίτλος του ήδη διάσηµου podcast, τον οποίο ο κ. Λινός προτείνει να εκλάβουμε µόνο ως κυριολεξία. «Μπορούµε να συμφωνήσουμε όλοι σε ένα πράγμα: ότι κυριολεκτικά είναι καλός στο να κλέβει. Το αν µπορεί κάποιος να είναι και καλός αλλά και κλέφτης έχει ένα ερωτηματικό. Και µε τον τίτλο και µε τον τρόπο που έχουμε γράψει τη σειρά θέλουμε να προσελκύσουμε ακροατές, αλλά δεν προσπαθούμε ούτε να µμυθοποιήσουμε, ούτε να καταδικάσουμε αυτόν τον άνθρωπο. Μάλλον θέλουμε να προσφέρουμε στους ακροατές µια συναρπαστική ιστορία. Ο καθένας µπορεί να βγάλει τα συµπεράσµατά του».

Ο… καλλιτέχνης

Είναι πάντως το δίχως άλλο ενδιαφέρον να ακούει κανείς τον Κώστα Σαµαρά στο ένα από τα δύο επεισόδια που έχουν ήδη κυκλοφορήσει να εξιστορεί µε το νι και µε το σίγµα τον τρόπο δράσης της ομάδας. Ο «καλλιτέχνης», όπως ήταν γνωστός ο Σαµαράς στα χρόνια της δράσης του εξαιτίας των καλλιτεχνικών ανησυχιών του, αλλά και της ενασχόλησής του µε τις γραφικές τέχνες, οι οποίες του ήταν παραπάνω από χρήσιμες όταν κατάστρωνε στο χαρτί τα σχέδια δράσης της ομάδας, δέχτηκε να µιλήσει στην ερευνητική ομάδα της Kaleidoscope, ενώ, όπως εξιστορεί η δημοσιογράφος που τον συνάντησε, της ζήτησε ευγενικά να µμεταφέρει την εγγονή του από την Αθήνα στα Τρίκαλα, όπου εκείνος ζει, για να τη συναντήσει επ’ ευκαιρία. Ο δάσκαλος του Βασίλη Παλαιοκώστα, ο οποίος
έχει µε γενναιοδωρία παραδεχτεί πως ο µαθητής του κατάφερε να τον ξεπεράσει, τον µύησε στα βαθιά της παρανομίας, τον συνέδραμε σε πολλές ληστείες και µάλλον του µεταλαµπάδευσε τεχνογνωσία για τις αποδράσεις, αν κρίνει κανείς από το γεγονός ότι ο Σαµαράς έχει πέντε στο ενεργητικό του έχει αποδράσεις από κρατητήρια, φυλακές, ακόµα και από κλούβα στη διάρκεια µεταγωγής του. Μάλιστα το 1999 ο «δάσκαλος» κατέγραψε τη ζωή και τη δράση του στο βιβλίο «Καταζητείται» (επανεκδόθηκε το 2018), το οποίο ο Βασίλης Μπισµπίκης είχε προτείνει για τηλεοπτική µεταφορά προ δεκαετίας, έχοντας φανταστεί τον εαυτό του στον ρόλο του
γνωστού παράνομου.

Το φτωχόπαιδο από τα Τρίκαλα

Χωρίς τον Σαµαρά, µε τον οποίο γνωρίστηκαν τη δεκαετία του ’80, το φτωχόπαιδο από την ελληνική επαρχία ενδεχομένως δεν θα είχε καταφέρει να απολαμβάνει το status του πλέον καταζητούμενου ανθρώπου στην Ελλάδα.

Ο Βασίλης Παλαιοκώστας, 57 ετών σήμερα, γεννήθηκε, µμεγάλωσε και γαλουχήθηκε σε µια φτωχή αγροτική οικογένεια στο Μοσχόφυτο Τρικάλων. Από παιδί ακόµα βοηθούσε τον βοσκό πατέρα του. Ηταν άλλωστε ο µικρότερος από τα τέσσερα αδέλφια του. Στα 13 του χρόνια και αφού η οικογένεια είχε µετοικήσει στα Τρίκαλα, ξεκίνησε να δουλεύει για τα προς το ζην σε µια τυροκοµική µονάδα,
ενώ ο 19χρονος τότε Νίκος Παλαιοκώστας, που λειτουργούσε πάντα ως πρότυπο για τον µικρό αδελφό του, µπάρκαρε στα καράβια.

Η «φυσιολογική» ζωή τους δεν θα κρατούσε για πολύ. Τα δύο αδέλφια βγήκαν στην παρανομία, ξεκινώντας από µικρής έκτασης ληστείες και ανεβάζοντας διαρκώς τον πήχη της εγκληματικής δράσης
τους. Μάλιστα, στις αρχές της δεκαετίας του ’90 έζησαν για βραχύ διάστημα στη Γερμανία όπου εξέλιξαν τις τεχνικές και τη δράση τους. Οι τράπεζες έγιναν το αγαπημένο τους πεδίο δράσης και αυτό στο οποίο αποδείχτηκαν πιο επιδέξιοι.

Το 1995 και έχοντας πια αρκετή εμπειρία, και κυρίως τη φήμη των άπιαστων, αφού κατάφερναν να
αποδρούν µε την ίδια συχνότητα που συλλαµβάνονταν, ο Βασίλης Παλαιοκώστας αποφάσισε να ανοίξει καινούριες δουλειές. Στις 15 ∆εκεµβρίου εκείνης της χρονιάς απήγαγε µε συνεργό τον Παύλο Κερεµίδη τον επιχειρηματία Αλέξανδρο Χαΐτογλου από το Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης. Επειτα από τρεισήµισι ημέρες διαπραγματεύσεων, στη διάρκεια των οποίων οι απαγωγείς και το θύμα τους βρίσκονταν διαρκώς εν κινήσει, η οικογένεια του επιχειρηματία κατέβαλε λύτρα 150 εκατ. δραχμών και 650.000 µάρκων και ο απαχθείς αφέθηκε ελεύθερος στον σταθμό των ΚΤΕΛ στην Καρδίτσα.

Ο Βασίλης Παλαιοκώστας έχει καταγράψει σε επιστολή του πως η εν λόγω απαγωγή είχε σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων αρκετών να του εξασφαλίσουν τη διαφυγή και µια νέα ζωή εκτός Ελλάδας. Το όνειρό του δεν ικανοποιήθηκε ποτέ. Τέσσερα χρόνια µετά την απαγωγή και µε καταφανώς κινηματογραφικό τρόπο, αφού ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα στο 90ό χλµ. Λαµίας – Λιβαδειάς, ο Παλαιοκώστας έπεσε στα χέρια της Αστυνοµίας.

Στον Κορυδαλλό

Εκτοτε ξεκίνησε η οδύσσειά του από φυλακή σε φυλακή της χώρας, όπου είχε να εκτίσει ποινή 25 ετών για την απαγωγή Χαΐτογλου. ∆εν κατάφερε να στεριώσει σε καµία, αφού οι Αρχές θεωρούσαν ότι µπορούσε να βρει τρόπο απόδρασης από παντού. ∆εν είχαν άδικο. Τελικά από την Κέρκυρα µεταφέρθηκε στον Κορυδαλλό. Από το 2003 έως το 2006 έζησε σχεδόν φιλήσυχα. Ή µάλλον
µεθοδεύοντας µια απόδραση φτιαγµένη για την κινηµατογραφική -ή έστω την τηλεοπτική- οθόνη.

Στις 6.30 το απόγευμα της Κυριακής 6 Ιουνίου ένα µικρό ελικόπτερο ξεκίνησε την κάθοδό του στο προαύλιο των φυλακών, παρέλαβε τον Βασίλη Παλαιοκώστα και τον συγκρατούµενό του Αλκέτ Ριζάι και έφυγε προς άγνωστη κατεύθυνση. Απίστευτο κι όµως αληθινό. Η ιστορία θα επαναλαµβανόταν τρία χρόνια αργότερα. Οχι όµως ως φάρσα.

Απόδραση από αέρος

Η ελευθερία του Παλαιοκώστα και της δεκαμελούς ομάδας του είχε σύντομη ημερομηνία λήξης. Τα χαρτονομίσματα που καταβλήθηκαν για τα λύτρα ήταν προσημειωμένα και όταν οι απαγωγείς άρχισαν να τα ξοδεύουν δεξιά κι αριστερά, οι διωκτικές αρχές κατάφεραν να εντοπίσουν τους απαγωγείς.

Ο Παλαιοκώστας συνελήφθη στα τέλη Αυγούστου του 2008 στο κρησφύγετο της Σουρωτής, τη στιγμή που έβαζε ένα ποτό στον εαυτό του και ετοιμαζόταν να παρακολουθήσει µια ταινία. Το παραδέχτηκε και ο ίδιος τότε πως έπαιξε κι έχασε, όμως δεν είχε πει την τελευταία λέξη του.

Στις 22 Φεβρουαρίου του 2009, µία ημέρα πριν από τη δίκη για την προηγούμενη απόδρασή του, ο Βασίλης Παλαιοκώστας απέδρασε ξανά από αέρος από τις Φυλακές Κορυδαλλού, και πάλι µε συνεπιβάτη τον Ριζάι. Εκτοτε παραμένει άφαντος. Η Αστυνοµία σχεδόν τον άγγιξε τον Απρίλιο του 2019 στο Αλεποχώρι και τον Φεβρουάριο του 2011 στην Αράχωβα, αλλά εκείνος κατάφερε αυτό που ξέρει καλύτερα από τον καθένα, να ξεγλιστρήσει.

Εν τω µεταξύ το παλαµικό αποτύπωμά του βρέθηκε, σύμφωνα µε την Αντιτροµοκρατική Υπηρεσία, στον φάκελο του παγιδευμένου δέματος που τον Ιούνιο του 2010 σκότωσε τον ταξίαρχο Γιώργο Βασιλάκη, υπασπιστή του τότε υπουργού Πολιτικής Προστασίας Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Ο Παλαιοκώστας έχει µε κάθε τρόπο αρνηθεί πως είχε σχέση µε τη συγκεκριμένη τρομοκρατική ενέργεια, αλλά και µε δέκα ακόµα κατηγορίες που του έχουν αποδοθεί για εγκλήματα που ο ίδιος λέει ότι δεν έχει διαπράξει.

Τα εξηγεί όλα αναλυτικά στην αυτοβιογραφία του, η οποία εκδόθηκε το 2019, δηλαδή δέκα χρόνια µετά την τελευταία απόδρασή του και την τελευταία φορά που πέρασε χρόνο πίσω από της φυλακής
τα σίδερα, από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων µε τον σχεδόν ειρωνικό τίτλο «Μια φυσιολογική ζωή». Αν µη τι άλλο, µοιάζει ταιριαστός στον χαρακτήρα του, τον οποίο εκείνοι που τον έχουν συναναστραφεί περιγράφουν ως πνευματώδη, ευρυμαθή και πολύ ευγενέστερο από όσο θα θεωρούσε κανείς στερεοτυπικά για έναν εγκληματία.
Φυσικά κανείς δεν µπορεί να είναι βέβαιος για το τι είναι αλήθεια και τι επινόηση στην περίπτωσή του. Αλλά έτσι δεν συμβαίνει πάντα µε τους σταρ – όποιου είδους;

Πηγή: Του Κώστα Μπουρούση – Πρώτο Θέμα