Γράφει ο Συνεργάτης

Το Ιράν συνεχίζει ακάθεκτα την ένοπλη απάντησή του απέναντι στην ισραηλινο-αμερικανική επίθεση που ξεκίνησε στις 28 Φλεβάρη 2026. Παρά τις εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές σε ιρανικά εδάφη, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται να εντείνει και να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των επιθέσεών της, αμφισβητώντας στην πράξη την εικόνα της «αδιαπέραστης» ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας.

Σήμερα, 24 Μάρτη 2026, νέα κύματα επιθέσεων έπληξαν εκ νέου το Τελ Αβίβ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ζημιές σε τουλάχιστον τρία κτίρια, καμένα οχήματα και τραυματισμούς πολιτών. Συνολικά, από τις πρόσφατες επιθέσεις σε κεντρικές και νότιες περιοχές του Ισραήλ, οι τραυματίες ξεπερνούν τους εκατό, ενώ καταγράφονται και ανθρώπινες απώλειες.

Γιατί τα πυρομαχικά διασποράς αλλάζουν τα δεδομένα

Τα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας έχουν σχεδιαστεί κυρίως για την αναχαίτιση μεμονωμένων πυραυλικών κεφαλών. Ωστόσο, η χρήση πυρομαχικών διασποράς (cluster munitions) φαίνεται να μεταβάλλει ουσιαστικά το πεδίο. Ένας τέτοιος πύραυλος μπορεί να διασπαστεί στον αέρα, απελευθερώνοντας δεκάδες μικρότερα εκρηκτικά φορτία, τα οποία διασκορπίζονται σε μεγάλη έκταση.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό των πυραύλων που έχουν εκτοξευτεί τις τελευταίες εβδομάδες ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμη και σε περιπτώσεις επιτυχούς αναχαίτισης του κύριου πυραύλου, μέρος των υποπυρομαχικών μπορεί να διαφύγει και να προκαλέσει ζημιές στο έδαφος.

Αυτό που αποκρύπτεται ή υποβαθμίζεται από την ειδησεογραφία είναι το γεγονός ότι είναι βορυβημένοι στον βαθμό του πανικού η ηγεσία του Τελ Αβίβ με αφορμή ότι το βράδυ του Σαββάτου 21 Μάρτη 2026 δύο ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι πέτυχαν άμεσα τις πόλεις Dimona και Arad (η δεύτερη λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια), που είναι οι πιο κοντινές κατοικημένες περιοχές στο πυρηνικό ερευνητικό κέντρο της Dimona. Αναφερόμαστε σε μια περιοχή οποία είναι θωρακισμένη με τα πιο αυστηρά μέτρα προστασίας, καθώς φιλοξενεί τις κεντρικές εγκαταστάσεις του ισραηλινού πυρηνικού προγράμματος. Δεν χτύπησαν το ίδιο το πυρηνικό εργοστάσιο (το επιβεβαιώνει η IAEA, ότι  δεν υπάρχει ραδιενεργή διαρροή), αλλά οι πύραυλοι έπεσαν σε κατοικητικές γειτονιές. Τραυμάτισαν περίπου 180 ανθρώπους (64 στη Dimona, 116 στην Arad, μερικοί σοβαρά – ανάμεσά τους και ένα 10χρονο παιδί.  

Αυτό το γεγονός έχει άμεση σχέση με την αναδίπλωση του Τραμπ στις επιθετικές δηλώσεις που είχε κάνει. Τις τελευταίες μέρες (22-23 Μάρτη) έχει κάνει σαφή βήματα αποκλιμάκωσης: Ανέβαλε/ανέστειλε για 5 ημέρες την απειλή του να χτυπήσει μαζικά ιρανικές εγκαταστάσεις ενέργειας/ηλεκτρικού (ακόμα και αν το Ιράν χτυπήσει ξανά το Κατάρ), μίλησε για «productive conversations» με το Ιράν και ότι είναι «πολύ κοντά» σε συμφωνία για τερματισμό του πολέμου, ενώ επισήμανε ότι η Ουάσιγκτον «σκέφτεται να κλείσει» (winding down) τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, απομακρυνόμενος από τον στόχο του «regime change». Αυτό, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές δεν είναι τυχαίο με το γεγονός ότι το Ιράν κατάφερε να “τρυπήσει” την πιο θωρακισμένη ζώνη του Ισραήλ και να προκαλέσει πολιτικό/ψυχολογικό κόστος.

Η εικόνα που προκύπτει δείχνει ένα σύστημα άμυνας που, αν και παραμένει ιδιαίτερα ισχυρό, δεν είναι απρόσβλητο. Οι υλικές καταστροφές, οι διακοπές στη λειτουργία των υποδομών και η πίεση στον άμαχο πληθυσμό καταγράφουν τις πραγματικές συνέπειες αυτής της σύγκρουσης.

Το ευρύτερο πλαίσιο της σύγκρουσης

Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό έντασης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να στηρίζουν στρατιωτικά το Ισραήλ, ενώ παράλληλα γίνεται λόγος για διπλωματικές πρωτοβουλίες και ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις.

Από την άλλη πλευρά, το Ιράν δηλώνει αποφασισμένο να μην υποχωρήσει, προβάλλοντας την αντίδρασή του ως απάντηση σε εξωτερικές επιθέσεις. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δράση συμμάχων του στην περιοχή, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης.

Η μέχρι πρότινος εικόνα της «αήττητης» στρατιωτικής υπεροχής φαίνεται να δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες σύγκρουσης, αναδεικνύοντας τόσο τα όρια της τεχνολογικής υπεροχής όσο και τη δυναμική που αποκτά μια παρατεταμένη και πολυμέτωπη αντιπαράθεση.

Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τις εξελίξεις να διαμορφώνονται καθημερινά και τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές σε ολόκληρη την περιοχή.