Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Το θέατρο παραλόγου της αστικής πολιτικής

Η υπόθεση της Μαρίας Καρυστιανού δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοσήμαντη. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τον αβάσταχτο πόνο μιας μάνας που έχασε το παιδί της στο κρατικό έγκλημα των Τεμπών. Ο αγώνας της εξέφρασε γνήσια τη λαϊκή οργή απέναντι στη συγκάλυψη, την ατιμωρησία και τη σαπίλα ενός συστήματος που θυσιάζει ανθρώπινες ζωές στον βωμό του κέρδους και της «ανάπτυξης».

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε πολιτική επιλογή, κάθε ιδεολογική τοποθέτηση και κάθε μηχανισμός που συγκροτείται γύρω από ένα πρόσωπο μένει στο απυρόβλητο. Από τη στιγμή που η Καρυστιανού αποφάσισε να μετατρέψει την κοινωνική συμπάθεια και τη δημόσια παρουσία της σε πολιτικό εγχείρημα, είναι αναπόφευκτο να υπόκειται σε πολιτική κριτική.

Και η κριτική αυτή δεν ξεκινά σήμερα. Είχαμε ήδη επισημάνει πως η δημόσια υιοθέτηση του γνωστού αντιδραστικού τρίπτυχου «Πατρίδα – Θρησκεία – Οικογένεια» μόνο αθώα δεν μπορεί να θεωρηθεί. Πρόκειται για σύνθημα που έχει ταυτιστεί ιστορικά με το πιο σκοτεινό, αυταρχικό και ακροδεξιό κομμάτι του ελληνικού αστισμού. Δεν είναι απλή “πατριωτική ευαισθησία”, αλλά ιδεολογικό εργαλείο κάθε είδους εθνικοφροσύνης, αντικομμουνισμού και κοινωνικού συντηρητισμού.

Αλλωστε, ούτε τα πρόσωπα που περιβάλλουν ή στήριξαν την Καρυστιανού προέκυψαν από κοινωνικούς αγώνες ή λαϊκά κινήματα. Μιλάμε για πρόσωπα βαθιά χωμένα στον βούρκο του αστικού πολιτικού συστήματος: από τη δικηγόρο Μαρία Γρατσία του «Κόμματος του Θεού», μέχρι τον πρώην αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Γιώργο Αποστολάκη, που πέρασε από τη ΝΙΚΗ, τον γραφικό Νίκο Νικολόπουλο και φυσικά τον Νίκο Καραχάλιο.

Κι εδώ ακριβώς αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον — όχι φυσικά για το κουτσομπολιό των τηλεπαραθύρων, αλλά για την αποκάλυψη της ποιότητας του ίδιου του αστικού πολιτικού προσωπικού.

Ο Καραχάλιος δεν είναι κάποιος τυχαίος περιθωριακός. Υπήρξε για χρόνια στέλεχος-κλειδί της Νέας Δημοκρατίας, σύμβουλος στρατηγικής του Κώστα Καραμανλή και αργότερα στενός συνεργάτης των Σαμαρά και Μεϊμαράκη. Υπηρέτησε στον πυρήνα του κομματικού μηχανισμού που κυβέρνησε τη χώρα, διαμόρφωσε πολιτικές καμπάνιες και συμμετείχε ενεργά στην παραγωγή της κυρίαρχης αστικής προπαγάνδας.

Κι όμως, σήμερα εμφανίζεται σαν πολιτικός γυρολόγος συνωμοσιολογίας και προσωπικών φαντασιώσεων. Ο ίδιος άνθρωπος που διέδιδε ιστορίες περί… ποπ κορν του Μητσοτάκη στη Βοστόνη και ανύπαρκτων κρατικών χρεώσεων, εμφανίζεται τώρα να καταγγέλλει «εντολή της Μόσχας» πίσω από το νέο πολιτικό εγχείρημα της Καρυστιανού.

Η κατάσταση αγγίζει τα όρια πολιτικής φάρσας. Από τη μία ο Καραχάλιος να μιλά για «serial liar», για γερόντισσες από τη Συρία και αστρολόγους από το Χάρβαρντ που επηρεάζουν το υπό διαμόρφωση κόμμα· από την άλλη η Καρυστιανού να απαντά με μηνύσεις και αυτόφωρα. Και κάπου στη μέση, ένα σύνολο ΜΜΕ να μετατρέπει την πολιτική ζωή σε reality παρακμής.

Προφανώς δεν μας ενδιαφέρει να παίξουμε τον ρόλο δικαστή για το ποιος λέει αλήθεια και ποιος ψέματα μέσα σ’ αυτό το θλιβερό πανηγύρι. Ούτε να αποφανθούμε αν οι καταγγελίες του Καραχάλιου έχουν βάση ή αν ο ίδιος χρειάζεται ψυχιατρική αξιολόγηση, όπως υπονόησε η πρώην συνοδοιπόρος του.

Αυτό που έχει σημασία είναι κάτι βαθύτερο: ότι όλα αυτά τα πρόσωπα αποτελούν προϊόντα του ίδιου σάπιου πολιτικού συστήματος. Ενα σύστημα που γεννά πολιτικούς τυχοδιώκτες, επαγγελματίες “πατριώτες”, τηλεοπτικούς μεσσίες και παραγοντίσκους που μεταπηδούν από κόμμα σε κόμμα σαν πολιτικοί πλασιέ.

Και τελικά, πίσω από τις κραυγές περί «σωτηρίας της πατρίδας», «ηθικής αναγέννησης» και «κάθαρσης», αποκαλύπτεται η γελοιογραφία του ίδιου του αστικού πολιτικού σκηνικού: ένα θέατρο παραλογισμού, όπου οι χθεσινοί συνοδοιπόροι αλληλοκατηγορούνται σαν πρωταγωνιστές φτηνού τηλεοπτικού σίριαλ, διεκδικώντας ρόλο σε μια κοινωνία που βυθίζεται ολοένα περισσότερο στην ανασφάλεια, τη φτώχεια και την απογοήτευση.