Κάποτε η δημοσιογραφία βασιζόταν –τουλάχιστον τυπικά– στη διασταύρωση των πληροφοριών, στην έρευνα και στην προσωπική δουλειά του συντάκτη. Σήμερα, ολοένα και συχνότερα, βλέπουμε κείμενα που δεν είναι παρά άκριτες αντιγραφές όσων παράγει η τεχνητή νοημοσύνη.
Το στιγμιότυπο από τον ιστότοπο του ΣΚΑΪ είναι αποκαλυπτικό. Μαζί με το δημοσίευμα έμεινε και η οδηγία του ChatGPT: «Αν θέλεις, μπορώ να τη μετατρέψω και σε δημοσιογραφικό άρθρο στα ελληνικά, με πιο φυσική και ρέουσα γλώσσα αντί για κατά λέξη μετάφραση.» Δηλαδή, κάποιος αντέγραψε την απάντηση αυτούσια, χωρίς καν να μπει στον κόπο να διαγράψει τη φράση που πρόδιδε την προέλευσή της.
Το ζήτημα φυσικά δεν είναι η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν ως βοηθήματα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η δημοσιογραφία μετατρέπεται σε μια διαδικασία «αντιγραφή – επικόλληση», χωρίς στοιχειώδη έλεγχο, επιμέλεια ή κριτική επεξεργασία. Όταν ο συντάκτης δεν διαβάζει καν αυτό που δημοσιεύει, τότε δεν έχουμε δημοσιογραφία αλλά μηχανική αναπαραγωγή περιεχομένου.
Και ύστερα ορισμένοι ενοχλούνται όταν ο κόσμος μιλά για «παπαγαλάκια», για αναμάσημα δελτίων Τύπου και έτοιμου υλικού. Ο σεβασμός προς τη δημοσιογραφία δεν κερδίζεται με τίτλους και διαπιστεύσεις. Κερδίζεται με δουλειά, αξιοπιστία και στοιχειώδη επαγγελματική ευσυνειδησία.
Γιατί, όταν ούτε καν διαγράφεις την οδηγία της τεχνητής νοημοσύνης πριν πατήσεις «δημοσίευση», το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία. Είναι το επίπεδο στο οποίο έχει καταντήσει ένα μέρος της καθεστωτικής δημοσιογραφίας.
Ουστ κοπροσκυλα της δημοσιογραφιας – παπαγαλιας.