Σαν σήμερα στις 9 Μάρτη του 1925 γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη ο  στρατευμένος  στο  αριστερό  και  κομμουνιστικό κίνημα  ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης.
Μια επιλογή που την πλήρωσε, όπως και χιλιάδες άλλοι αγωνιστές με φυλακίσεις και καταδίκη σε θάνατο.

Ο Μ. Αναγνωστάκης υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς, και η πρώτη λογοτεχνική εμφάνισή του έγινε εν μέσω της τριπλής φασιστικής κατοχής όταν ήταν μόλις 17 χρονών.

Μαθητής, ακόμα, του Γυμνασίου, το 1942, εμφανίστηκε στο περιοδικό  «Πειραϊκά Γράμματα», που εξέδιδαν ΕΑΜίτες και άλλοι προοδευτικοί λογοτέχνες του Πειραιά, και το  1944  στο ΕΠΟΝίτικο  φοιτητικό περιοδικό «Ξεκίνημα», του οποίου ήταν αρχισυντάκτης.

Για τη δράση του συνελήφθη το 1948, βασανίστηκε, καταδικάστηκε για παράνομη δράση από έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο και φυλακίστηκε στο Επταπύργιο, έως το 1951.
Με τη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968, εντάχθηκε στο ΚΚΕ «Εσωτερικού».

Εγραψε και δημοσίευσε τις παρακάτω ποιητικές συλλογές: «Εποχές» (1945), «Εποχές 2» (1948), «Εποχές 3» (1951).
Ακολούθησαν οι συλλογές «Η συνέχεια» (1954), «Η συνέχεια 2» (1956), «Η συνέχεια 3» (1962), «Το περιθώριο» (1968-1969), «Ο στόχος» (1970), «Κόμμα» (1971).
Το 1975 δημοσίευσε τη συλλογή «Τα Ποιήματα (1941-1971)».

Το 1983, εκτός εμπορίου, τη συλλογή «Υ.Γ» (επανεκδόθηκε κανονικά το 1992), η οποία περιλαμβάνει ποιήματα μιας ή δυο φράσεων, που μοιάζουν με αυτοβιογραφικά αλλά ετερογραφικά «επιγράμματα».
Το 1987 εκδόθηκαν «Τα συμπληρωματικά», «Παιδική μούσα» (τραγούδια για μικρά παιδιά) και το 1990 η συλλογή – ανθολογία «Η χαμηλή φωνή».

Δισκογραφία (σε στίχους του ποιητή) Μίκης Θεοδωράκης, Αρκαδία 8 («Μιλώ», «Χάρης»), 1974

Μιχάλης Γρηγορίου, Η αγάπη είναι ο φόβος, 1980 Διαβάζει ο Μ. Αναγνωστάκης, τραγουδούν σε μουσική του Μιχάλη Γρηγορίου η Μαρία Φαραντούρη και ο Γιάννης Κούτρας.

____________________________________________________

Γενέθλια Μνήμη Μανώλη Αναγνωστάκη!

“Το καλοκαίρι του 1936 ήμουνα έντεκα χρονών και ετοιμαζόμουνα για εξετάσεις να μπω στο Γυμνάσιο. Παραθερίζαμε σ’ ένα ορεινό χωριό της Κρήτης, όταν ένα βράδυ στο καφενείο όπου καθόμουνα με τον παππού μου και παρακολουθούσα την πρέφα ήρθε η είδηση ότι ο Μεταξάς κήρυξε δικτατορία στην Αθήνα με τον βασιλιά και ότι πιάνανε κόσμο και κοσμάκη και τον βάζανε στη φυλακή.

Ο παππούς μου χτύπησε με λύσσα το μπαστούνι του στο πάτωμα και βόγγηξε σχεδόν: “Αχ κερατάδες, τώρα που πέθανε ο Λευτέρης, βρίσκετε και κάνετε”.

Εγώ τινάχτηκα όρθιος, ανέβηκα σε μια καρέκλα και μπροστά στο κατάπληκτο ακροατήριο φώναξα ηρωικά κι απελπισμένα:

“Ζήτω το Παλλαϊκό Μέτωπο”!

Ήταν η πρώτη και για πάρα πολλά χρόνια η τελευταία πολιτική πράξη της ζωής μου. Δεν ξέρω γιατί φώναξα “Ζήτω το Παλλαϊκό Μέτωπο” και όχι όπως ήταν πολύ φυσικότερο: “Ζήτω ο Βενιζέλος”.

Αλλά τους τελευταίους εκείνους μήνες πριν από τον Αύγουστο του 36 … είχε παιχτεί μπροστά στα παιδικά μου μάτια μια πράξη της ελληνικής τραγωδίας… Το σπίτι μας στη Θεσσαλονίκη ήταν πάνω ακριβώς στην Πλατεία Δικαστηρίων…

Από τα παράθυρα του σπιτιού μας είδα τραυματίες και νεκρούς, άκουσα μανάδες και παιδιά να κλαίνε, άκουσα λόγους, κατάρες, ζητοκραυγές, για πρώτη φορά μερικά ονόματα μιληθήκανε στο σπίτι μας με δέος αλλά και με έκδηλη συμπάθεια: Σκλάβαινας, Πορφυρογένης, Θέος, Νεφελούδης – ξαφνικά κατάλαβα πως, πέρα από τη θρησκεία του βενιζελισμού, υπήρχαν κι άλλες θρησκείες με άλλους αγίους που έπρεπε να τους γνωρίσω αλλά που αδιόρατα διαισθανόμουν πως δύσκολα θα μπορούσαν να εισχωρήσουν μέσα στο τέμενος όπου λατρευόταν ο Μεγάλος Κρητικός…

Ο παππούς μου σε λίγους μήνες δε ζούσε πια για να μου δίνει την καθημερινή καθοδήγηση, να μου σημειώνει τι να διαβάζω στις εφημερίδες που κουβαλούσε σωρηδόν στο σπίτι, να μου διηγείται ιστορίες για τον Θέρισσο και τον μεγάλο Ξεσηκωμό, να μου θυμίζει κάθε στιγμή ότι δυο ειδών άνθρωποι υπάρχουν, παιδί μου, στην Ελλάδα: οι βασιλικοί, που είναι κακούργοι και ανθρωποφάγοι και προδότες, και οι Βενιζελικοί, που είναι το άλας της γης και οι μόνοι άξιοι να ζουν σε αυτόν τον τόπο…”

Μανώλης Αναγνωστάκης

Πηγή: Γιώργος Βιδάκης

_________________________________________

Διαβάστε επίσης:

Αφιέρωμα στον Μανώλη Αναγνωστάκη που γεννήθηκε σαν σήμερα 9 Μάρτη 1925